Strzelichowe


Strzelichowe w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Strzelichowe (Marattiopsida) – grupa roślin zarodnikowych stanowiąca linię rozwojową siostrzaną dla pozostałych paproci. W systemach grupa ta ma rangę klasy w obrębie gromady roślin telomowych (ew. monilofitów)[1][2] lub podklasy w obrębie klasy paproci (Pteropsida)[3]. Grupa ta reprezentowana jest współcześnie przez około 200 gatunków zaliczanych do jednego rzędu Marattiales i rodziny Marattiaceae. Znanych jest jednak wiele szczątków kopalnych przedstawicieli tej grupy roślin, co świadczy o znacznym bogactwie form w dawnych epokach geologicznych, już z ery paleozoicznej, od karbonu. Obecnie żyjące strzelichowe mają wyraźnie reliktowy charakter i obecne są wyłącznie w krajach tropikalnych. Formy wymarłe miały wysmukłe pnie, które nie były rozgałęzione, a na szczycie znajdował się pióropusz wielkich liści.

Spis treści

Morfologia | edytuj kod

Pokrój
Gametofity są zawsze naziemne, zielone, samożywne, o plechowatej budowie. Gametangia, czyli plemnie i rodnie tworzą się na brzusznej, czyli przylegającej do gleby powierzchni plechy. Plemniki posiadają wiele wici. Żyjący dziś przedstawiciele strzelichowych mają sporofity w postaci roślin o stosunkowo krótkich łodygach, w całości lub częściowo podziemnych, z pióropuszami okazałych liści.
Liście
Wyrastają ze szczytowej partii łodygi i ułożone są w sposób skrętoległy. Osiągają do 9 m długości i mają podzieloną blaszkę i długie, mocne ogonki. Ogonki mają budowę podobną do budowy łodygi. U nasady liści wykształcają się dwa liściowate twory zwane przylistkami, pełniące funkcję ochronną dla młodego zawiązka liścia. Po jego opadnięciu tworzą wraz z nasadą ogonka charakterystyczną osłonę dla łodygi, przez co powiększają jej średnicę. Oś liścia jest pastorałowato zwinięta.
Zarodnie
Powstają są na dolnej stronie blaszki liściowej. Są grubościenne i wykazują wyraźną tendencję do skupiania się w grupy zwane kupkami (gdy dane zarodnie występują osobno) lub synangiami (gdy dojdzie do silnego zrośnięcia zarodni ściankami). Zarodnie pękają szparą i zwykle nie mają mechanizmów otwierających. Zarodniki produkowane wewnątrz zarodni są jednakowe i jest ich ogromna ilość, nawet do kilku tysięcy w jednej zarodni.

Anatomia | edytuj kod

Łodygi są w młodości protosteliczne, grubiejąc stają się syfonosteliczne, ale łyko jest wykształcone z obu stron pierścienia drewna. Jest to syfonostella amfifloiczna. Przy dalszym grubieniu łodygi, tkanki przewodzące układają się w policykliczną diktiostelę. Grubienie łodyg jest ma charakter pierwotny, tkanki wtórne zakładają się wyjątkowo i nigdy nie mają większego znaczenia.

Systematyka | edytuj kod

Pozycja systematyczna strzelichowych w obrębie roślin telomowych[1]
Podział systematyczny[1][2]

Podklasa: Marattiidae Klinge, Fl. Est-Liv-Churland 1: 93. 22-28 Jun 1882

  • Rząd: Marattiales Link, Hort. Berol. 2: 148. Jul-Dec 1833

Ekologia | edytuj kod

Przeważnie strzelichowe występują w miejscach bardzo wilgotnych, a więc na brzegach rzek i moczarów oraz na terenach górskich.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d Smith, A. R., K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider & P. G. Wolf: A classification for extant ferns (ang.). Taxon 55(3): 705–731, 2006. [dostęp 2009-03-25].
  2. a b James L. Reveal: Classification of extant Vascular Plant Families - An expanded family scheme (ang.). Department of Plant Biology, Cornell University. [dostęp 2009-03-25].
  3. Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski: Botanika Systematyka. Wyd. t. 2, wydanie 10. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 83-01-10951-3.

Bibliografia | edytuj kod

  1. Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski: Botanika Systematyka. Wyd. t. 2, wydanie 10. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 83-01-10951-3.
Na podstawie artykułu: "Strzelichowe" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy