Lidia (kraina)


Na mapach: 40°00′00″N 30°00′00″E/40,000000 30,000000

Lidia (kraina) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Lidia Lidia u szczytu swej potęgi

Lidia (gr. Λυδία Lydia) – historyczna kraina w zachodniej Azji Mniejszej leżąca w dorzeczu rzek Kaystros i Hermos[1], oraz nazwa starożytnego państwa, ze stolicą w Sardes, istniejącego do 546 r. p.n.e.[2]

Spis treści

Warunki naturalne | edytuj kod

Lidia była krainą żyzną i bogatą. Równiny przecinane rzekami zapewniały doskonałe tereny rolnicze, a także były wykorzystywane jako naturalne szlaki komunikacyjne między Morzem Egejskim a Wyżyną Anatolijską. W pasmach gór oddzielających równiny wydobywano metale, rzeka Paktolos płynąca przez stolicę krainy, Sardes, była źródłem złota. Wyżynne tereny w górnych biegach rzek doskonale nadawały się na pastwiska.[3]

Historia | edytuj kod

Lidyjczycy należeli do ludów anatolijskich, grupy Indoeuropejczyków zamieszkujacej w II i I tys. p.n.e. dzisiejsze tereny Azji Mniejszej i Syrii. Pierwszym znanym władcą lidyjskim był Gyges, który podporządkował kraj Aszurbanipalowi, władcy Asyrii, potem jednak zmienił sojusze i wspierał Egipt. Jego dzieło kontynuowali Ardys, Sadyattes, Alyattes II i Krezus. Upadek Asyrii pozwolił Lidyjczykom na skonsolidowanie państwa i rozszerzenie granic po rzekę Halys. Dzięki stopniowemu podbojowi kolonii greckich Lidia zapewniła sobie dostęp do morza.

Upadek państwa lidyjskiego | edytuj kod

Medowie po podboju Asyrii zaatakowali Lidię, prawdopodobnie aby uzyskać dostęp do Morza Egejskiego. W chwili decydującej bitwy nastąpiło zaćmienie słońca, które przepowiedział Tales z Miletu. Po tej bitwie, która miała się odbyć 28 czerwca 585 p.n.e., walczące strony zawarły pokój. W 547 p.n.e. Lidia zaatakowała Persję, rządzącą przez Cyrusa. Państwo lidyjskie, którego władcą był Krezus, zawarło sojusz z Egiptem, Babilonią i Spartą. Początkowo w wojnie z Cyrusem wojska Krezusa odnosiły sukcesy, lecz gdy zostały one wysłane na leże zimowe Cyrus zaatakował i zmusił Krezusa opuszczonego przez sojuszników do kapitulacji w 546 p.n.e. Sam władca Lidii wbrew greckiej tradycji nie został stracony, lecz został perskim namiestnikiem Lidii[potrzebny przypis]. W 334 p.n.e. Lidia została zdobyta przez Aleksandra Macedońskiego, a w 133 p.n.e. przez imperium rzymskie.

Wybrani władcy Lidii | edytuj kod

Daty panowania lidyjskich władców są niepewne. Wyjątkiem jest koniec panowania Krezusa.

Gospodarka | edytuj kod

Ziemie lidyjskie nadawały się do uprawy dzięki dogodnemu położeniu wśród rzek. Lidyjczyczy zajmowali się hodowlą koni, owiec, których wełnę przerabiano w warsztatach miast greckich.

Pierwsze monety pojawiły się w miastach greckich na wybrzeżu Azji Mniejszej w okresie wielkiej kolonizacji (ok. r. 700 p.n.e.). Monety te bito ze stopu złota ze srebrem, czyli z tak zwanego elektronu, zwanego także białym srebrem. Jednak pierwsze monety złote zaczęto bić w Lidii, gdzie jak wiadomo - był - złoty piasek[4]. Właśnie owe złoto oraz duże zasoby surowców, sprawiły, że władcy lidyjscy słynęli z zamożności.

Ciekawostki | edytuj kod

  • Nazwa Lidia pochodzi od imienia króla Lidusa
  • Lidia jako pierwsza na świecie wprowadziła monety (w VII w. p.n.e.).
  • Terytorium dawnej Lidii zajmuje obecnie Turcja.
  • W stolicy państwa lidyjskiego znajdowała się świątynia bogini płodności Ma.
  • Według mitologii królową Lidii była Omfale.
  • Stolica Lidii Sardes leżała nad rzeką Paktol.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Ziółkowski 2009 ↓, s. 172.
  2. Ziółkowski 2009 ↓, s. 350-352.
  3. Ziółkowski 2009 ↓, s. 350.
  4. Środki płatnicze i system monetarny w Grecji [w:] LidiaL. Winniczuk LidiaL., Ludzie, zwyczaje i obyczaje starożytnej Grecji i Rzymu, Warszawa 1983, ISBN 83-01-06735-7 .

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Lidia (kraina)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy