Jesion


Jesion w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Jesion wyniosły Jesion wyniosły – owoce

Jesion (Fraxinus L.) – rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych (Oleaceae), który obejmuje ok. 60 gatunków drzew i krzewów pochodzących z obszarów umiarkowanego klimatu półkuli północnej[2]. Gatunkiem typowym jest Fraxinus excelsior L.[3].

Spis treści

Morfologia | edytuj kod

Liście
Naprzeciwległe, złożone, nieparzystopierzaste.
Owoce
Jednonasienne w kształcie płaskiego orzeszka z języczkowatym skrzydełkiem.
Drewno
Twarde, elastyczne i ciężkie. Jesion ciemny jest twardszy i bardziej wytrzymały niż dąb (jasny jest mniej twardy). Dostępne jest 16 odcieni drewna. Czym drewno jest ciemniejsze tym twardsze.

Biologia | edytuj kod

Liczba chromosomów: Podstawową liczbą jest x=23. Większość gatunków jest diploidalna (2n=46). Do wyjątków należą jesion chiński, który jest hexaploidem (2n=138=6x), jesion aksamitny w odmianie F.velutina var. coriaceatetraploidalny (2n=92=4x) i jesion amerykański o wielu kariotypach[4].

Systematyka | edytuj kod

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do rodziny oliwkowatych (Oleaceae) Hoffmanns. & Link, która jest jednym z kladów w obrębie rzędu jasnotowców (Lamiales) Bromhead z grupy astrowych spośród roślin okrytonasiennych[1].

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal), nadrząd Oleanae Takht., rząd oliwkowce (Oleales Lindl.), podrząd Oleineae Engl., rodzina oliwkowate (Oleaceae Hoffmanns. & Link), podrodzina Fraxinoideae Kostel., plemię Fraxineae Bartl., rodzaj jesion (Fraxinus L.)[5].

Gatunki dziko rosnące w Polsce
Gatunki uprawiane (wybór)[2]

Zastosowanie | edytuj kod

  • Drewno wykorzystywane jest jako materiał w meblarstwie, stolarstwie i lutnictwie, do wyrobu powozów konnych, sprzętu sportowego (nart).
  • Jesiony uprawiane są w parkach i ogrodach jako drzewa ozdobne
  • Liście jesionu są wykorzystywane we Francji i w Belgii do produkcji napoju alkoholowego frênette[6].

W kulturze | edytuj kod

Jesionem był przypuszczalnie mitologiczny Yggdrasil.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-24].
  2. a b Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  3. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-03].
  4. Maciej Giertych Zmienność genetyczna jesionu wyniosłego (Fraxinus excelsior L.). Sylwan 1995, nr 6. str. 87.
  5. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Fraxinus (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-03].
  6. La fręnette
Kontrola autorytatywna (takson):
Na podstawie artykułu: "Jesion" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy