Illiciaceae


Badian w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Illiciaceae) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Badian (Illicium anisatum L.) – rodzaj roślin z rodziny cytryńcowatych Schisandraceae, dawniej w niektórych systemach wyodrębniany do monotypowej rodziny badianowatych (Illiciaceae). Obejmuje około 40 gatunków występujących głównie w Azji wschodniej i południowo-wschodniej. Kilka gatunków rośnie także w południowo-zachodniej Ameryce Północnej, w Ameryce Środkowej oraz w północno-wschodniej części Ameryki Południowej[3][4]. Badian właściwy i w mniejszym stopniu kilka innych gatunków uprawiane są jako rośliny lecznicze i przyprawowe. Z owoców i pędów destyluje się olejek anyżowy dodawany do likierów. Owoce jako przyprawa stosowane były zwłaszcza w kuchni holenderskiej. Kora i owoce badianu japońskiego używane są w Japonii i Korei jako kadzidło, a roślina sadzona jest przy świątyniach i na cmentarzach[5].

Morfologia | edytuj kod

Owoce badianu właściwego
Pokrój
Zimozielone krzewy i niewysokie drzewa[5]. Pędy są nagie lub omszone za młodu. Młode pędy aromatyczne – zawierają komórki gromadzące żywice i olejki[4].
Liście
Naprzemianległe[5]. Zwykle skupione na końcach pędów i tu czasem pozornie okółkowe lub naprzeciwległe. Liście bez przylistków, ogonkowe, pojedyncze. Blaszka cienka lub skórzasta, całobrzega, często podwinięta nieco na brzegu. Żyłki przewodzące pierzaste[4].
Kwiaty
Drobne, pojedyncze lub skupione po kilka w kątach liści[5]. Wzniesione lub zwisające[3]. Listki okwiatu ułożone spiralnie, niezróżnicowane, żółte lub czerwone. Pręcików jest od 5 do 15, skupione są w pierścień (też wyrastają spiralnie) w szczytowej części osi kwiatu, która jest wyciągnięta i na której osadzone są wzniesione ku górze słupki ze szczelinowatym znamieniem. W każdym słupku znajduje się pojedynczy zalążek[5].
Owoce
Słupki podczas owocowania rozpościerają się na kształt gwiazdy. W każdej zalążni rozwija się pojedyncze nasiono zawierające drobny zalążek i duże, bogate w tłuszcze bielmo. Otwierające się wzdłuż brzusznego szwu dojrzałe owoce wyrzucają nasiona na odległość do kilku metrów[5].

Systematyka | edytuj kod

Rodzaj zaliczany jest albo do monotypowej rodziny badianowatych (Illiciaceae) (system Reveala z 1999, system APG II z 2003) albo do obejmującej trzy rodzaje rodziny cytryńcowatych (system APG III z 2009 i APG IV z 2016).

Wykaz gatunków[6][7]

Przypisy | edytuj kod

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-05-28].
  2. a b Illicium (ang.). Index Nominum Genericorum (ING). [dostęp 2009-05-30].
  3. a b Illicium Linnaeus. W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2016-07-07].
  4. a b c Nianhe Xia & Richard M. K. Saunders: Illiciaceae. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2016-07-07].
  5. a b c d e f Wielka encyklopedia przyrody. Rośliny kwiatowe. 1. Warszawa: Muza S.A., 1998, s. 48–49. ISBN 83-7079-778-4.
  6. Illicium. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2016-07-07].
  7. Cabomba (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2009-05-30].
Na podstawie artykułu: "Illiciaceae" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy