Friedrich Christian Delius


Friedrich Christian Delius w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Friedrich Christian Delius

Friedrich Christian Delius (ur. 13 lutego 1943 w Rzymie) – niemiecki pisarz[1]

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Friedrich Christian Delius urodził się w 1943 w Rzymie. Jego ojciec był pastorem w kościele ewangelickim. Friedrich był najstarszym z czwórki rodzeństwa. Młodość (lata 1944–1958) spędził w miasteczku Wehrda w landzie Hessen (Hesja). W 1963 w gimnazjum w Korbach zdał maturę. W latach 1963–1970 studiował zarówno na Uniwersytecie Technicznym w Berlinie jak i na Wolnym Uniwersytecie Berlińskim[1]. W 1971 zakończył studia pracą doktorską pod opieką Waltera Höllera pod tytułem „Der Held und sein Wetter” („Bohater i jego pogoda”) uzyskując stopień doktora filozofii. Od 1970 do 1973 pracował jako korektor w wydawnictwie Klausa Wagenbacha, następnie (1973–1978) w wydawnictwie Rotbuch (również jako korektor). Od 1978 skupia swoją działalność wyłącznie na pisaniu.[2]

Delius już w latach 60-tych zaczynał od utworów lirycznych i krótkich tekstów satyrycznych, w których krytykował ówczesne społeczeństwo Niemiec. W latach 1964–1967 wziął udział w czterech ostatnich spotkaniach Grupy 47[3].

Ważne miejsce w jego twórczości zajmują trzy powieści poświęcone pasjonującemu i trudnemu problemowi terroryzmu zachodnioniemieckiego lat siedemdziesiątych (Baader-Meinhof) i jego społecznych skutków: „Ein Held der inneren Sicherheit” (Bohater bezpieczeństwa wewnętrznego) 1981, „Mogadischu Fensterplatz” 1987 (wyd. polskie „Lot do Mogadiszu” 1999), „Himmelfahrt eines Staatsfeindes” (Wniebowzięcie wroga państwowego) 1992. Duże uznanie czytelników i krytyki zyskały wydania książkowe jego opowiadań „Der Sonntag, an dem ich Weltmeister wurde” (Niedziela, kiedy zostałem mistrzem świata) 1994 oraz „Der Spaziergang von Rostock nach Syrakus” (Spacer z Rostocku do Syrakuz) 1995. W roku 2001 opublikował powieść „Der Königsmacher” (Kreator królów)[4].

Friedrich Christian Delius jest członkiem Niemieckiego Centrum PEN, natomiast od 1997 roku należy do Wolnej Akademii Sztuk w Hamburgu (Freie Akademie der Künste in Hamburg). Ponadto od 1998 roku należy do Niemieckiej Akademii Języka i Poezji (Deutsche Akademie für Sprache und Dichtung). Książki Deliusa zostały przetłumaczone na 18 języków[3].

W 2007 otrzymał Nagrodę Josepha Breitbacha (Joseph-Breitbach-Preis), nagrodę literacką o najwyższym honorarium dla niemieckojęzycznych autorów. W 2011 został przyznano mu Nagrodę im. Georga Büchnera (Georg-Büchner-Preis), która jest najważniejszym wyróżnieniem w niemieckim świecie literackim. Niemiecka Akademia Języka i Poezji uzasadniając swój wybór uznała, że „(Delius) jest krytycznym, pomysłowym i twórczym obserwatorem, badającym w swoich powieściach i opowiadaniach historię niemieckiego stanu świadomości w XX wieku”)[5].

Delius od 2003 roku jest żonaty z Ursulą Bonagerts i jest ojcem dwóch córek. Mieszka w Berlinie i w Rzymie.

Twórczość | edytuj kod

  • Kerbholz. Berlin 1965
  • Wir Unternehmer. Berlin 1966
  • Wenn wir, bei Rot. Berlin 1969
  • Der Held und sein Wetter. München 1971
  • Unsere Siemens-Welt. Berlin 1972
  • Rezepte für Friedenszeiten. Berlin/Weimar 1973
  • Ein Bankier auf der Flucht. Berlin 1975
  • Ein Held der inneren Sicherheit. Reinbek bei Hamburg 1981
  • Die unsichtbaren Blitze. Berlin 1981
  • Adenauerplatz. Reinbek bei Hamburg 1984
  • Einige Argumente zur Verteidigung der Gemüseesser. Berlin 1985
  • Lot do Mogadiszu (Mogadischu Fensterplatz. Reinbek bei Hamburg 1987; wyd. pol. 1999)
  • Japanische Rolltreppen. Reinbek bei Hamburg 1989
  • Die Birnen von Ribbeck. Reinbek bei Hamburg 1991
  • Himmelfahrt eines Staatsfeindes. Reinbek bei Hamburg 1992
  • Selbstporträt mit Luftbrücke. Reinbek bei Hamburg 1993
  • Der Sonntag, an dem ich Weltmeister wurde. Reinbek bei Hamburg 1994
  • Der Spaziergang von Rostock nach Syrakus. Erzählung. 1. Auflage. Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 1995, ​ISBN 3-498-01302-5​ (1998, ​ISBN 978-3-499-22278-8​).
  • Die Zukunft der Wörter. Paderborn 1995
  • Die Verlockungen der Wörter oder Warum ich immer noch kein Zyniker bin. Berlin 1996
  • Amerikahaus und der Tanz um die Frauen. Reinbek bei Hamburg 1997
  • Die Flatterzunge. Reinbek bei Hamburg 1999, ​ISBN 3-498-01310-6​.
  • Transit Westberlin. Berlin 1999
  • Der Königsmacher. Berlin 2001
  • Warum ich schon immer Recht hatte – und andere Irrtümer. Berlin 2003, ​ISBN 3-87134-466-4​.
  • Mein Jahr als Mörder. Berlin 2004, ​ISBN 3-87134-458-3​.
  • Die Minute mit Paul McCartney. Berlin 2005
  • Prospero. Oper. Musik: Luca Lombardi. UA 2006
  • Bildnis der Mutter als junge Frau. Berlin 2006, ​ISBN 3-87134-556-3​.
  • Die Frau, für die ich den Computer erfand. Reinbek bei Hamburg 2009, ​ISBN 978-3-87134-642-2​.
  • Der Held und sein Wetter. Ein Kunstmittel und sein ideologischer Gebrauch im Roman des bürgerlichen Realismus. Mit einem Vorwort von Wolf Haas. Wallstein Verlag, Göttingen 2011, ​ISBN 978-3-8353-1028-5​.
  • Als die Bücher noch geholfen haben. Biografische Skizzen. Rowohlt, Berlin 2012, ​ISBN 978-3-87134-735-1​.
  • Die linke Hand des Papstes. Rowohlt, Berlin 2013, ​ISBN 978-3-87134-770-2​.
  • Tanz durch die Stadt. Aus meinem Berlin-Album. Transit, Berlin 2014, ​ISBN 978-3-88747-309-9
  • Die Liebesgeschichtenerzählerin. Rowohlt, Berlin 2016, ​ISBN 978-3-87134-823-5​.
  • Warum Luther die Reformation versemmelt hat. Rowohlt, Reinbeck 2017, ​ISBN 978-3-499-61054-7

Wyróżnienia | edytuj kod

  • 1967: Preis Junge Generation zum Kunstpreis Berlin
  • 1971: Villa-Massimo-Stipendium
  • 1989: Gerrit-Engelke-Preis
  • 1996: Aufenthaltsstipendium Schloss Wiepersdorf
  • 1997: Mainzer Stadtschreiber
  • 2001: Daimler-Chrysler-Stipendium der Casa di Goethe
  • 2002: Samuel-Bogumil-Linde-Preis
  • 2004: Walter-Hasenclever-Literaturpreis
  • 2004: Fontane-Preis für Literatur der Stadt Neuruppin
  • 2004: Brüder-Grimm-Professur
  • 2007: Schubart-Literaturpreis
  • 2007: Deutscher Kritikerpreis
  • 2007: Joseph-Breitbach-Preis
  • 2008/2009: Stadtschreiber von Bergen
  • 2009: Evangelischer Buchpreis für Bildnis der Mutter als junge Frau
  • 2011: Georg-Büchner-Preis
  • 2012: Gerty-Spies-Literaturpreis
  • 2014: Silberner Haunetaler der Stadt Wehrda
  • 2017: Bundesverdienstkreuz 1. Klasse

Literatura | edytuj kod

  • David-Christopher Assmann: „Nicht fiction, sondern action“. F.C. Delius’ „Der Königsmacher“ oder Beschädigt der Literaturbetrieb die Gegenwartsliteratur? In: Maik Bierwirth u. a. (Hg.): Doing Contemporary Literature. Praktiken, Wertungen, Automatismen. Fink, München 2012, S. 241–262.
  • Wilfried F. Schoeller: Kleiner Rückblick auf die Tugend des Zersetzens. Rede auf Friedrich Christian Delius. In: Juni. Magazin für Kultur und Politik am Niederrhein. Nr. 2/88. Juni-Verlag, Viersen 1988, ISSN 0931-2854
  • Karin Graf (Hrsg.): Friedrich Christian Delius. München 1990, ​ISBN 3-89129-067-5​.
  • Themenheft F. C. Delius der Zeitschrift Literatur für Leser. Frankfurt am Main 1995.
  • Manfred Durzak und Hartmut Steinecke (Hrsg.): F. C. Delius – Studien über sein literarisches Werk. Tübingen 1997.
  • Thomas Hoeps: Arbeit am Widerspruch. „Terrorismus“ in deutschen Romanen und Erzählungen (1837–1992). Dresden 2001, ​ISBN 3-933592-24-0​.
  • Irmela von der Lühe (Hg.): Text + Kritik 197. Friedrich Christian Delius, München 2013, ​ISBN 978-3-86916-239-3​.
  • Leszek Żyliński: "Kiedy książki jeszcze pomagały. Literatura (zachodnio-)niemiecka oczami uczestnika." , Litteraria Copernicana, Toruń 2013

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Friedrich Christian Delius - Rowohlt, rowohlt [dostęp 2018-02-15]  (niem.).
  2. Freidrich ChristianF.Ch. Delius Freidrich ChristianF.Ch., Kurzbiografie [dostęp 2018-02-14]  (niem.).
  3. a b Biografie niemieckie i inne, www.biografie-niemieckie.pl [dostęp 2018-02-15] .
  4. DorotaD. Machalińska DorotaD., Sylwetki laureatów nagrody im. Samuela Bogumiła Lindego - Toruń 2002, 4 kwietnia 2014 .
  5. Niemiecka Akademia Języka iN.A.J. Poezji Niemiecka Akademia Języka iN.A.J., Friedrich Christian Delius erhält den Georg-Büchner-Preis, 18 maja 2011  (niem.).
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Friedrich Christian Delius" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy