David Lack


David Lack w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

David Lambert Lack (ur. 16 lipca 1910 w Londynie, zm. 12 marca 1973 w Oksfordzie) – brytyjski biolog ewolucyjny, ornitolog, ekolog, etolog, Honorowy Członek Royal Society odznaczony m.in. Medalem Darwina.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Dzieciństwo i młodość | edytuj kod

David Lack był najstarszym z czworga dzieci znanego i zamożnego londyńskiego otolaryngologa Harry'ego Lamberta Lacka i Kathleen z domu Rind. Matka była aktywną sufrażystką; oboje rodzice byli zainteresowani poezją – organizowali w domu spotkania Poetry Society. David uczył się w domu do 7 roku życia, a następnie uczęszczał do Open Air School w Regenst's Park i – od 1920 roku – do Foster's School w dzisiejszym Fareham. Przeżywał głęboko pierwsze rozstanie z rodziną, co doprowadziło go do postanowienia, że w przyszłości zostanie przyjaznym nauczycielem[1]. W latach 1924–1929 chodził do Gresham's School, Holt w Norfolk[a]. Wspominał później nauczycieli biologii i chemii (W.H. Foy i H.H. Lockett); ubolewał, że zbyt mało nauczył się matematyki. Był aktywnym członkiem różnych szkolnych klubów dyskusyjnych i sportowych, m.in. Natural History Society, Debating Society, Camera Club. Brał udział w prawie wszystkich szkolnych przyrodniczych ekspedycjach terenowych (sponsorowanych przez Natural History Society), interesując się przede wszystkim ptakami. Prowadził kronikę zoologicznej sekcji szkolnego Natural History Society, publikowaną w The Annual Report of the Gresham's School Natural History Society. W roku 1926 otrzymał Holland-Martin Natural History Prize za esej pt. Three Birds of Kelling Heath[1].

W następnych latach skończył studia przyrodnicze w Magdalene College (University of Cambridge), otrzymując stopień M.A. w roku 1933[1][2][3].

Praca zawodowa | edytuj kod

Dartington Hall School w Devonshire

Po studiach był nauczycielem w szkole średniej (Dartington Hall School w Devonshire, 1933–1940). W tych latach wzbogacał też wiedzę ornitologiczną wykonując badania terenowe w Tanganice wspólnie z R.E. Moreau (1934) i odwiedzając Ernsta Mayra w Stanach Zjednoczonych (1935)[2]. W latach 1938–1939 prowadził badania zachowań (ang. behavior) ptaków na wyspach Galapagos[2][3]. Podczas II wojny światowej (1940–1945) współpracował z Army Operational Research Group, zajmującą się techniką radarową. Doświadczenia nabyte w tym okresie wykorzystał po wojnie w czasie badań migracji ptaków[2][4].

Po zakończeniu wojny i po opublikowaniu książki The Life of the Robin (1943), która zyskała dużą popularność, D. Lack otrzymał stanowisko dyrektora Edward Grey Institute of Field Ornithology w Oksfordzie. W roku 1947 wydał przełomową książkę dotyczącą zagadnień ewolucji, opartą na wynikach badań na Galapagos (Darwin's Finches[5]) i obronił pracę doktorską (Sc.D.) w Magdalene College[2]. Funkcję dyrektora EGI pełnił do roku śmierci (1973), przyczyniając się do przekształcenia tej jednostki w międzynarodowe centrum ekologii populacyjnej ptaków[6]. W roku 1951 otrzymał tytuł Fellow Royal Society, w 1963 – fellow Trinity College. Był przewodniczącym International Ornithological Congress at Oxford w latach 1962–1966 i British Ecological Society w latach 1964–1965[7][2].

Tematyka badań | edytuj kod

Zięby Darwina – ilustracja wykonana przez Johna Goulda, opracowującego zbiory z podróży HMS Beagle

David Lack był jednym z pierwszych ekologów, którzy rozpoczęli systematyczne badania gatunkowego zróżnicowania zwierząt, które wspólnie zajmują jedno siedlisko. Jest to uznawane za początek ekologii ewolucyjnej – nauki, która rozwinęła się na pograniczu ekologii i biologii ewolucyjnej[b][8].

Stwierdził, że w przypadku współistniejących populacji blisko spokrewnionych ptaków, zawsze można zaobserwować różne preferencje pokarmowe, ściśle związane z cechami morfologicznymi. Najbardziej spektakularnym dowodem stały się zięby Darwina z Galapagos – gatunki ptaków zaobserwowanych 100 lat wcześniej przez Karola Darwina, a sklasyfikowanych przez Johna Goulda, któremu Darwin przekazał zbiory z podróży HMS Beagle. D. Lack wybrał się na Galapagos w poszukiwaniu przyczyn specjacji tych zięb. Stwierdził, że budowa ich dziobów jest przystosowana do spożywania nasion o różnej wielkości oraz różnej twardości łupin. Za przyczynę powstania kilkunastu gatunków w czasie zaledwie ok. miliona lat uznał konkurencję o żywnościowe zasoby siedliska (zob. przykład Galapagos w Biogeografia wysp). Ten ekologiczny proces sprawia, że nisze ekologiczne nowych gatunków nie pokrywają się (zob. zasada Gausego), a wykorzystanie zasobów jest optymalne. Od czasu opublikowania kluczowej książki D. Lacka (1947) wykonano setki podobnych obserwacji (np. praca doktorska Roberta MacArthura), które dotyczyły – poza ptakami – wielu innych gatunków zwierząt oraz roślin. Uzyskano potwierdzenie hipotez Lacka, dotyczących roli czynników ekologicznych w ewolucji[8][3]. Interpretacja obserwowanych zmian ekologiczno-ewolucyjnych doprowadziła Lacka do wniosków zgodnych z ideą doboru grupowego, kontrowersyjną w stosunku do teorii „samolubnego genuRicharda Dawkinsa[3].

D. Lack prowadził również wieloletnie obserwacje zmierzające do wyjaśnienia problemu „naturalnej regulacji liczebności zwierząt” (tytuł książki wydanej w roku 1954). Zgromadzone dane doświadczalne i próby ich interpretacji opisał m.in. w książkach Natural Regulation of Animal Numbers (1954) i Population Studies of Birds (1966)[3]. Podobnych zagadnień dotyczyły wykonywane w w tym samym okresie prace australijskich ekologów-entomologów, H. Andrewarthy i Ch. Bircha. Stwierdzili oni, że czynniki ograniczające szybkość wzrostu liczebności populacji mają przede wszystkim charakter abiotyczny. Problem nie został dotychczas rozstrzygnięty[8].

Publikacje (wybór) | edytuj kod

W serwisie books.google.pl znajdują się następujące pozycje z dorobku naukowego D. Lacka[9]:

  • 1928 – The Redshank, Etc,
  • 1930 – Some Diurnal Observations on the Nightjar, etc,
  • 1933 – Bear Island (wsp. G.C.L. Bertram),
  • 1933 – Notes on the birds of Bear Island (wsp. G.C.L. Bertram),
  • 1933 – Trichoptera, Lepidoptera, and Coleoptera from Bear Island,
  • 1933–1934 – Habitat Distribution in Certain Icelandic Birds,wyd. Cambridge Bird Club,
  • 1934 – The Birds of Cambridgeshire: With an Account of the Birds of the Undrained Fen (wsp. Henry Clifford Darby),
  • 1934 – Notes on East Greenland Birds, with a Discussion of the Periodic Non-breeding Among Arctic Birds (wsp. G.C.L. Bertram, B. B. Roberts),
  • 1934 – Some Insects from the Scoresby Sound Region, East Greenland, with an Account of the Fauna of a Nunatak,
  • 1943 – The Life of the Robin (kolejne wydania w latach 1953, 1965, 1970, 1985),
  • 1944 – Parasitic Hymenoptera from Bear Island (wsp. A. Roman),
  • 1945 – The Galapagos Finches Geospizinae, wyd. California Acad. of Sciences,
  • 1947 – Darwin's Finches: An Essay on the General Biological Theory of Evolution, wyd. CUP Archive[5] (kolejne wydania w latach 1974, 1988),
  • 1954 – The Natural Regulation of Animal Numbers, wyd. University Press (kolejne wydania w latach 1967, 1979),
  • 1957 – Evolutionary Theory and Christian Belief: The Unresolved Conflict (kolejne wydania w latach 2008, 2013),
  • 1966 – Passerine night migrants on Skokholm,
  • 1966 – Are Birds Population regulated?,
  • 1966 – Population studies of birds, wyd. Clarendon Press (kolejne wydania w latach 1968, 1973),
  • 1967 – The Significance of Clutch-size in Waterfowl,
  • 1968 – Darwin's Finches. An Essay on the Gen. Biolog. Theory of Evolution, wyd. Smith,
  • 1968 – Ecological Adoptions for Breeding in Birds, wyd. Methuen i Chapman and Hall,
  • 1971 – Ecological Isolation in Birds, Main Ill. by Robert Gillmor,
  • 1974 – Swifts in a Tower, wyd. Chapman and Hall (kolejne wydanie 1979),
  • 1976 – Island Biology: Illustr. by the Land Birds of Jamaica, wyd. University of California Press.

Wyróżnienia, upamiętnienie | edytuj kod

David Lack otrzymał w roku:

Jego życie i prace są tematem opracowań biograficznych[1][12], w których jest nazywany ojcem ekologii ewolucyjnej (np. T. Anderson, Father of Evolutionary Ecology lub hero of modern ornithology[1], a w licznych naukowych publikacjach z tej dziedziny przytaczane są popularne cytaty z jego prac[13].

Uwagi | edytuj kod

  1. W tym samym czasie uczniami Graham's School byli m.in. Alan Lloyd Hodgkin, Christopher Cockerell, Benjamin Britten, J.E.S. Simon, synowie Donalda Macleana.
  2. We wstępie do książki Życie i ewolucja biosfery prof. January Weiner napisał (s. 25):

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e Ted Anderson: books.google.pl The Life of David Lack: Father of Evolutionary Ecology (ang.). W: Biography [on-line]. 2013. [dostęp 2013-07-18].
  2. a b c d e f g Lack, David Lambert (England 1910–1973) ornithology, ecology, population biology (ang.). W: Some Biogeographers, Evolutionists and Ecologists: Chrono-Biographical Sketches [on-line]. people.wku.edu. [dostęp 2013-07-16].
  3. a b c d e David Lambert Lack (ang.). W: Oxford Dictionary of Scientists [on-line]. [dostęp 2013-07-16].
  4. Obituary. David Lambert Lack (ang.). W: sora.unm.edu >Notes and News, Auk, Vol. 91 [on-line]. s. 239. [dostęp 2013-07-16].
  5. a b David Lack: Darwin's Finches (ang.). W: Infirmacje bibliograficzne, cytaty, odwołania [on-line]. [dostęp 2013-07-17].
  6. History of the EGI (ang.). W: Strona internetowa The Edward Grey Institute (Department of Zoology at the University of Oxford) [on-line]. [dostęp 2018-05-02]. [zarchiwizowane z tego adresu.
  7. a b Lack; David Lambert (1910–1973) (ang.). W: The Royal Society > Library collection > Fellow details [on-line]. royalsociety.org. [dostęp 2013-07-16].
  8. a b c January Weiner: Życie i ewolucja biosfery. Podręcznik ekologii ogólnej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1999, s. 347, 350, 405, 426, 429, 462. ISBN 83-01-12668-X.
  9. inauthor:"David Lack" (ang.). W: Publikacje książkowe w books.google.pl [on-line]. [dostęp 2013-07-17].
  10. Godman-Salvin Medallists (ang.). W: Strona internetowa British Ornithologists' Union [on-line]. [dostęp 2013-07-18].
  11. Darwin Medal
  12. Joe Cain (University College London): David Lack and the Development of Field Ornithology (ang.). W: Biographies; DOI: 10.1038/npg.els.0002854 [on-line]. John Wiley & Sons, Ltd., Published online: April 2001. [dostęp 2013-07-18].
  13. Science Quotes by David Lambert Lack (ang.). W: Dictionary of Science Quotations > Scientist Names Index L > David Lambert Lack Quotes [on-line]. todayinsci.com. [dostęp 2013-07-18].
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "David Lack" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy