Andrzej Sapkowski


Andrzej Sapkowski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Sapkowski na targach w Pradze (2010) Odtwórz plik multimedialny Wypowiedź o interesach i zawodzie pisarza, Polcon 2015 w Poznaniu

Andrzej Sapkowski (ur. 21 czerwca 1948 w Łodzi) – polski pisarz fantasy, z wykształcenia ekonomista[1]. Twórca postaci wiedźmina. Jest najczęściej po Lemie tłumaczonym polskim autorem fantastyki[2].

W 2012 roku minister kultury i dziedzictwa narodowego Bogdan Zdrojewski odznaczył go srebrnym medalem Gloria Artis[3].

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Urodził się i mieszka do dzisiaj w Łodzi. Od 9 lipca 2008 roku jest honorowym obywatelem tego miasta[4]. Jest absolwentem XXI Liceum Ogólnokształcącego im. Bolesława Prusa w Łodzi oraz Uniwersytetu Łódzkiego (handel zagraniczny, 1972)[1][5]. Początkowo pracował w handlu zagranicznym – handlował futrami w firmie „Skórimpex”.

Karierę literacką zaczynał jako tłumacz, przekładając na język polski opowiadanie Słowa Guru Cyryla M. Kornblutha w „Fantastyce”. Popularność zdobył cyklem opowiadań i pięciotomową sagą o wiedźminie – pierwsze opowiadanie „Wiedźmin”, debiut pisarza, ukazało się w grudniu 1986 w miesięczniku „Fantastyka”, jako laureat III nagrody w konkursie literackim ogłoszonym przez czasopismo[5]. Oprócz tego wydał esej o Rycerzach Okrągłego Stołu Świat króla Artura. Maladie, leksykon miłośnika fantasy Rękopis znaleziony w Smoczej Jaskini, poradnik dla osób zaczynających grać w RPG pt. Oko Yrrhedesa, powieści z cyklu o Reinmarze z Bielawy (Trylogia husycka), powieść Żmija oraz wiele opowiadań i artykułów w czasopismach i zbiorach opowiadań.

Jego książki zostały przetłumaczone na blisko dwadzieścia języków: angielski, niemiecki, rosyjski, hiszpański, francuski, litewski, czeski, słowacki, ukraiński, portugalski, bułgarski, serbski, fiński, włoski, szwedzki, holenderski, estoński, chiński, węgierski. Jest laureatem wielu nagród literackich polskich i zagranicznych.

Na podstawie jego literatury powstały: komiks Wiedźmin (6 zeszytów w latach 1993–1995), film pełnometrażowy i serial telewizyjny Wiedźmin, gra fabularna Wiedźmin: Gra Wyobraźni oraz gra karciana. W oparciu o cykl wiedźmiński powstała seria komputerowych gier RPG, wydana przez warszawskie studio CD Projekt RED, w skład której wchodzą: Wiedźmin (premiera 26 października 2007), której Andrzej Sapkowski był konsultantem, Wiedźmin 2: Zabójcy królów (17 maja 2011 roku) oraz Wiedźmin 3: Dziki Gon (19 maja 2015). W maju 2017 r. serwis Netflix zapowiedział nakręcenie serialu opartego na prozie Sapkowskiego i osadzonego w świecie Wiedźmina, nawiązując współpracę z Andrzejem Sapkowskim jako konsultantem kreatywnym[6]. 15 września 2017 w Teatrze Muzycznym im. Danuty Baduszkowej w Gdyni odbyła się prapremiera musicalu Wiedźmin na podstawie opowiadań Sapkowskiego[7].

W 2016 roku podczas spotkania autorskiego na Polconie pisarz w ironiczny sposób – negatywnie – wypowiedział się na temat wpływu gier CD Projekt RED na sprzedaż i odbiór książek, środowisko graczy zareagowało na słowa swoistym bojkotem Sapkowskiego[8]. Autor broni swego poglądu tym, że z jego obserwacji – jego tytuły opatrzone okładką z grafiką komputerową – zostawały odbierane przez niektórych czytelników jako tzw. game related, czyli książka na podstawie gry, co z kolei przekłada się na odebranie twórczości łódzkiego pisarza jako wtórnej, nieoryginalnej[9].

W czerwcu 2018 roku ogłoszono, iż z okazji 70. urodzin Andrzeja Sapkowskiego jeden z łódzkich skwerów otrzyma imię Wiedźmina, Geralta z Rivii – głównego bohatera serii książek pisarza[10][11].

W październiku 2018 pisarz wezwał CD Projekt do zapłaty dodatkowych 60 mln zł, ponad wynagrodzenie określone w umowach między nim a spółką, za wykorzystanie świata wiedźmina w grach. CD Projekt określił to żądanie jako bezpodstawne i stwierdził, że w sposób ważny i legalny nabył prawa do utworów Sapkowskiego[12].

Członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich[5].

Jest żonaty, ma syna Krzysztofa z pierwszego małżeństwa[13].

Nagrody[5] | edytuj kod

polskie | edytuj kod

zagraniczne | edytuj kod

  • World Fantasy Award (2016) w kategorii „Osiągnięcie życia” (głównie za Sagę o wiedźminie)[15],
  • David Gemmell Award for Fantasy za Blood of Elves – angielskie wydanie pierwszego tomu sagi o wiedźminie Krew elfów (2009)[16],
  • Międzynarodowa nagroda Eurocon Award przyznawaną przez Europejskie Stowarzyszenie Science Fiction (Best Author, 1996, Grand Master, 2010),
  • Nagroda Ikaros i Ludvik (Czechy, 1993),
  • Nagrody czeskiej Akademie Science Fiction, Fantasy a Hororu w kategorii „najlepsza przełożona książka nieanglosaska” (1995, 2000, 2004, 2008),
  • Nagroda im. Davida Ben Guriona, przyznawanej przez Izraelski Klub Miłośników Fantastyki („za fundamentalny wkład do fantastyki”, Moskwa 1997),
  • Nagrodę Ignotus przyznawaną przez hiszpańską Asociación Española de Fantasía|Ciencia Ficción y Terror (w 2003 w dwóch kategoriach, 2004),
  • Nagroda Tähtifantasia przyznawaną przez Helsińskie Stowarzyszenie Miłośników Literatury Science Fiction (2011, 2012),
  • Nagroda 12 osumaa („12 trafień”) Helsińskiej Biblioteki Miejskiej (2011),
  • Nagroda FantLab's Book of the Year (Книга года по версии Фантлаба) przyznawaną przez rosyjski fanzin FantLab (2011),
  • nominacja do Science Fiction & Fantasy Translation Awards (2012).

Twórczość | edytuj kod

Opowiadania | edytuj kod

Zbiory opowiadań

Powieści

Cykl wiedźmiński

Saga o wiedźminie[17]
Odrębne pozycje

Trylogia husycka

Inne powieści

Inne książki

  • Stalogłowy („Wiadomości Wędkarskie” 7-8/1984)
  • Wiedźmin („Fantastyka” 12/1986, zbiór Wiedźmin, Reporter 1990, antologia opowiadań Jawnogrzesznica, Przedświt 1991 zbiór Ostatnie życzenie, superNOWA 1993, zbiór Opowieści o wiedźminie, tom 1., Libros 2002)
  • Droga, z której się nie wraca („Fantastyka” 8/1988, Wiedźmin, Reporter 1990, Coś się kończy, coś się zaczyna, superNOWA 2000, Opowieści o wiedźminie, tom 1., Libros 2002, Maladie i inne opowiadania, superNOWA 2012)
  • Muzykanci (antologia Wizje Alternatywne, superNOWA 1990, Trzynaście kotów, superNOWA 1997, Coś się kończy, coś się zaczyna superNOWA 2000, Maladie i inne opowiadania, superNOWA 2012)
  • Mniejsze zło („Fantastyka” 3/1990, Wiedźmin, Reporter 1990, Ostatnie życzenie, superNOWA 1993, Opowieści o wiedźminie, tom 1., Libros 2002)
  • Kwestia ceny („Nowa Fantastyka” 9/1990, Wiedźmin, Reporter 1990, Ostatnie życzenie, superNOWA 1993, Opowieści o wiedźminie, tom 1., Libros 2002)
  • Granica możliwości („Nowa Fantastyka” 9-10/1991, Miecz przeznaczenia, superNOWA 1992, Opowieści o wiedźminie, tom 2., Libros 2002)
  • Tandaradei! („Fenix” 1/1992, Coś się kończy, coś się zaczyna, superNOWA 2000, Maladie i inne opowiadania, superNOWA 2012)
  • Wieczny ogień (Miecz przeznaczenia, superNOWA 1992, Opowieści o wiedźminie, tom 2., Libros 2002)
  • Trochę poświęcenia (Miecz przeznaczenia, superNOWA 1992, Opowieści o wiedźminie, tom 2., Libros 2002)
  • Miecz przeznaczenia (Miecz przeznaczenia, superNOWA 1992, Opowieści o wiedźminie, tom 2., Libros 2002)
  • Coś więcej (Miecz przeznaczenia, superNOWA 1992, Opowieści o wiedźminie, tom 2., Libros 2002)
  • Okruch lodu („Nowa Fantastyka” 7/1992, Miecz przeznaczenia, superNOWA 1992, Opowieści o wiedźminie, tom 2., Libros 2002)
  • Maladie („Nowa Fantastyka” 12/1992, Świat króla Artura. Maladie, superNOWA 1995, Maladie, Atropos /wydanie kolekcjonerskie, sygnowane, numerowane/ 2006, Maladie i inne opowiadania, superNOWA 2012)
  • Kraniec świata (Ostatnie życzenie, superNOWA 1993, Opowieści o wiedźminie, tom 1., Libros 2002)
  • Ostatnie życzenie (Ostatnie życzenie, superNOWA 1993, Opowieści o wiedźminie, tom 1., Libros 2002)
  • Głos rozsądku (Ostatnie życzenie, superNOWA 1993, Opowieści o wiedźminie, tom 1., Libros 2002)
  • Róże z Shaerrawedd („Nowa Fantastyka” 1994, nr 7, s. 43-56 i 65-67, trzeci rozdział Krwi elfów w formie opowiadania)
  • W leju po bombie („Fenix” 4/1993, Coś się kończy, coś się zaczyna, superNOWA 2000, Maladie i inne opowiadania, superNOWA 2012)
  • Złote popołudnie (antologia Trzynaście kotów, superNOWA 1997, Coś się kończy, coś się zaczyna, superNOWA 2000, antologia Strefa mroku – jedenastu apostołów grozy, dodatek do czasopisma „Click! Fantasy”, grudzień 2002, Maladie i inne opowiadania, superNOWA 2012)
  • Coś się kończy, coś się zaczyna („Czerwony karzeł” #5, Coś się kończy, coś się zaczyna, superNOWA 2000, Opowieści o wiedźminie, tom 2., Libros 2002, Maladie i inne opowiadania, superNOWA 2012)
  • Battle dust (inny tytuł: Bitewny pył) („Czerwony karzeł #7, Coś się kończy, coś się zaczyna, superNOWA 2000, Maladie i inne opowiadania, superNOWA 2012)
  • Zdarzenie w Mischief Creek („Nowa Fantastyka” 7/2000, Coś się kończy, coś się zaczyna, superNOWA 2000, Maladie i inne opowiadania, superNOWA 2012)
  • Spanienkreuz („Nowa Fantastyka” 4/2007, Maladie i inne opowiadania, superNOWA 2012)

Przekłady na języki obce | edytuj kod

    • wydania litewskie, wyd. Dagonas, Kowno 1998, wyd. Eridanas, 2005
    • wydanie rosyjskie, wyd. AST – Terra Fantastica, Moskwa – St. Petersburg 1996
    • wydania czeskie, wyd. Winston Smith, Praga 1992; Leonardo, Ostrava 2000
    • wydania niemieckie, wyd. Heyne Verlag, München 1998; wyd. Dtv, München 2007
    • wydanie hiszpańskie, Bibliopolis, Madryt 2002
    • wydanie francuskie, Bragelonne, 2003
    • wydanie portugalskie, wyd. Livros do Brasil, 2005
    • wydanie angielskie, Gollancz, Orion Publishing Group, Londyn 2007
    • wydanie amerykańskie, Orbit Books, 2008
    • wydanie bułgarskie, Infodar, 2008
    • wydanie serbskie, IPS, Belgrad 2008
    • wydanie fińskie, wyd. WSOY, 2010
    • wydanie włoskie, Casa Editrice Nord, 2010
    • wydanie szwedzkie, Coltso MMX, 2010
    • wydanie holenderskie, Dutch Media Uitgevers, 2011
    • wydanie estońskie, Tiritamm, 2011
    • wydanie tajwańskie, Gaea, Tajpej 2011
    • wydanie węgierskie, PlayON, 2011
    • wydanie brazylijskie, WMF Martins Fontes, 2011
    • wydania litewskie, wyd. Dagonas, Kowno 1997, wyd. Eridanas, 2006
    • wydanie rosyjskie, wyd. AST – Terra Fantastica, Moskwa – St. Petersburg 1996
    • wydania czeskie, wyd. Winston Smith, Praga 1993; Leonardo, Ostrava 1999
    • wydania niemieckie, wyd. Heyne Verlag, München 1998; wyd. Dtv, München 2008
    • wydanie hiszpańskie, Bibliopolis, Madryt 2003
    • wydanie francuskie, Bragelonne, 2008
    • wydanie bułgarskie, Infodar, 2008
    • wydanie fińskie, wyd. WSOY, 2011
    • wydanie włoskie, Casa Editrice Nord, 2011
    • wydanie szwedzkie, Coltso MMX, 2011
    • wydanie holenderskie, Dutch Media Uitgevers, 2012
    • wydanie tajwańskie, Gaea, Tajpej 2012
    • wydanie brazylijskie, WMF Martins Fontes, 2012
    • wydanie angielskie, Gollancz, Orion Publishing Group, Londyn 2016
    • wydanie amerykańskie, Orbit Books, 2015
  • Krew elfów
      • wydanie litewskie, wyd. Eridanas, 2006
      • wydanie rosyjskie, wyd. AST, Moskwa – St. Petersburg 1996
      • wydanie czeskie, wyd. Leonardo, Ostrava 1995
      • wydanie niemieckie, wyd. Deutscher Taschenbuch Verlag, 2008
      • wydanie hiszpańskie, Bibliopolis, Madryt 2003
      • wydanie francuskie, Bragelonne, 2008
      • wydanie angielskie, Gollancz, Orion Publishing Group, Londyn 2008
      • wydanie amerykańskie, Orbit Books, 2009
      • wydanie bułgarskie, Infodar, 2009
      • wydanie fińskie, wyd. WSOY, 2012
      • wydanie włoskie, Casa Editrice Nord, 2012
      • wydanie brazylijskie, WMF Martins Fontes, 2013
      • wydanie tajwańskie, Gaea, Tajpej 2014
      • wydanie litewskie, wyd. Eridanas, 2006
      • wydanie rosyjskie, wyd. AST, Moskwa 1997
      • wydanie czeskie, wyd. Leonardo, Ostrava 1996
      • wydanie niemieckie, wyd. Deutscher Taschenbuch Verlag 2009
      • wydanie hiszpańskie, Bibliopolis, Madryt 2004
      • wydanie francuskie, Bragelonne, 2009
      • wydanie bułgarskie, Infodar, 2009
      • wydanie angielskie, Gollancz, Orion Publishing Group, Londyn 2013
      • wydanie amerykańskie, Orbit Books, 2013
      • wydanie włoskie, Casa Editrice Nord, 2013
      • wydanie fińskie, wyd. WSOY, 2013
      • wydanie brazylijskie, WMF Martins Fontes, 2014
      • wydanie tajwańskie, Gaea, Tajpej 2014
      • wydanie litewskie, wyd. Eridanas, 2006
      • wydanie rosyjskie, wyd. AST, Moskwa 1997
      • wydanie czeskie, wyd. Leonardo, Ostrava 1997
      • wydanie niemieckie, wyd. Deutscher Taschenbuch Verlag 2009
      • wydanie francuskie, Bragelonne, 2010
      • wydanie hiszpańskie, Bibliopolis, Madryt 2005
      • wydanie tajwańskie, Gaea, Tajpej 2015
      • wydanie angielskie, Gollancz, Orion Publishing Group, Londyn 2015
      • wydanie amerykańskie, Orbit Books, 2014
  • Wieża Jaskółki
      • wydanie litewskie, wyd. Eridanas, 2007
      • wydanie rosyjskie – wyd. AST, Moskwa 1999
      • wydanie czeskie – wyd. Leonardo, Ostrava 1998
      • wydanie niemieckie, wyd. Deutscher Taschenbuch Verlag 2010
      • wydanie francuskie, Bragelonne, 2010
      • wydanie hiszpańskie, Bibliopolis, Madryt 2006
      • wydanie tajwańskie, Gaea, Tajpej 2016
      • wydanie angielskie, Gollancz, Orion Publishing Group, Londyn 2017
      • wydanie amerykańskie, Orbit Books, 2016
      • wydanie litewskie, wyd. Eridanas, 2007
      • wydanie rosyjskie, wyd. AST, Moskwa 1999
      • wydanie czeskie, wyd. Leonardo, Ostrava 2000
      • wydanie hiszpańskie, Bibliopolis, Madryt 2007
      • wydanie niemieckie, wyd. Deutscher Taschenbuch Verlag 2011
      • wydanie francuskie, Bragelonne, 2011
      • wydanie angielskie, Gollancz, Orion Publishing Group, Londyn 2017
      • wydanie amerykańskie, Orbit Books, 2017
    • Sezon Burz
      • wydanie angielskie, Gollancz, Orion Publishing Group, Londyn 2018
      • wydanie amerykańskie, Orbit Books, 2018
    • Narrenturm
      • wydanie czeskie, wyd. Leonardo, Ostrava 2003
      • wydanie słowackie, wyd. Slovart, 2003
      • wydanie rosyjskie, wyd. AST – Chranitiel, Moskwa 2005
      • wydanie niemieckie, wyd. Dtv, München 2005
      • wydanie ukraińskie, wyd. Zielony Pies, Kijów 2006
      • wydanie hiszpańskie, wyd. Alamut, 2009
      • wydanie czeskie, wyd. Leonardo, Ostrava 2005
      • wydanie słowackie, wyd. Slovart, 2005
      • wydanie rosyjskie, wyd. AST – Chranitiel, Moskwa 2006
      • wydanie niemieckie, wyd. Dtv, München 2006
      • wydanie ukraińskie, wyd. Zielony Pies, Kijów 2006
      • wydanie czeskie, wyd. Leonardo, Ostrava, 2008
      • wydanie słowackie, wyd. Slovart, 2007
      • wydanie rosyjskie, wyd. AST – Chranitiel, Moskwa 2007
      • wydanie niemieckie, wyd. Dtv, München 2007,
      • wydanie ukraińskie, wyd. Zielony Pies, Kijów, 2007
    • Zbiór opowiadań Tandaradei! – wydanie czeskie, wyd. Leonardo, Ostrava 1994
    • Zbiór opowiadań i esejów Doroga bez wozwrata, wyd. rosyjskie – wyd. AST, Moskwa 1999
    • Zbiór opowiadań Camino sin retorno, Bibliopolis, Madryt 2007
    • Gra RPG Oko Yrrhedesa, wydanie czeskie, wyd. R.S.G., Ostrava 1995

    Zobacz też | edytuj kod

    Przypisy | edytuj kod

    1. a b XXI LO w Łodzi – wybitni absolwenci.
    2. Sapkowski potwierdza: Powstanie nowy „Wiedźmin”!. interia.pl, 2012-05-11. [dostęp 2013-02-17].
    3. Informacja na stronie ksiazki.polter.pl.
    4. Andrzej Sapkowski honorowym obywatelem Łodzi, Oficjalna strona internetowa, 9 lipca 2008.
    5. a b c d Andrzej Sapkowski (pol.). Polscy pisarze i badacze literatury przełomu XX i XXI wieku. [dostęp 2018-02-13].
    6. THE WITCHER SAGA COMING TO NETFLIX, Netflix Media Center [dostęp 2017-06-17]  (ang.).
    7. WIEDŹMIN – PIERWSZY MUSICAL NA PODSTAWIE POWIEŚCI ANDRZEJA SAPKOWSKIEGO, http://www.muzyczny.org [dostęp 2018-10-03] .
    8. Turzański Adrian, Sapkowski kontra lemingi, kawerna.pl, http://www.kawerna.pl/biblioteka/felietony/item/14365-sapkowski-kontra-lemingi.html, 2016-09-20. [dostęp 2017-10-04].
    9. Sapkowski Andrzej, Nie mam kłopotu z grą „Wiedźmin”..., rozm. M. Zwierzchowski, polityka.pl, http://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kultura/1676902,1,sapkowski-nie-mam-klopotu-z-gra-wiedzmin-ale-prawdziwy-wiedzmin-jest-tylko-jeden-i-pochodzi-z-ksiazek.read, 2016-09-25, [dostęp 2017-10-04].
    10. Skwer Geralta. Antyradio. [dostęp 2018-06-22].
    11. Skwer Wiedźmina. Spidersweb.pl. [dostęp 2018-06-22].
    12. Andrzej Sapkowski wzywa CD Projekt do zapłaty 60 mln zł. wyborcza.pl. [dostęp 2018-12-31].
    13. Wywiad data dostępu: 2 marca 2017
    14. Nagroda Nike 2003. nike.org.pl. [dostęp 2015-08-06].
    15. World Fantasy Awards 2016 (ang.). sfadb.com, 2017-07-27. [dostęp 2017-08-18].
    16. Portal rynku wydawniczego wydawca.pl.
    17. Uwaga: W wydaniu superNOWEJ z 2010 r. (w ślad za wydaniem Librosu z 2002 r.) do Sagi zostały dołączone zbiory opowiadań Ostatnie życzenie i Miecz przeznaczenia jako jej początkowe części.

    Linki zewnętrzne | edytuj kod

    Kontrola autorytatywna (osoba):
    Na podstawie artykułu: "Andrzej Sapkowski" pochodzącego z Wikipedii
    OryginałEdytujHistoria i autorzy