Ahhijawa


Ahhijawa w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ahhijawa, Ahhija – wspominane w dokumentach hetyckich państwo, które miało przejawiać aktywność polityczną i militarną na terenie zachodniej Anatolii od XV do połowy XIII wieku p.n.e. W 1924 po raz pierwszy nazwa państwa została zidentyfikowana z ludem Achajów przez Emila Forrera, ponieważ jednak posuwał się w identyfikacji bardzo daleko (m.in. identyfikował postacie mitologii greckiej z postaciami występującymi w dokumentach), wiele jego tez zostało odrzuconych. Mimo to na identyfikację ludu występującego w dokumentach z ludem Achajów zgadza się większość historyków[1], chociaż pozostaje ona ciągle w sferze hipotez.

Historia | edytuj kod

Najstarszy dokument hetycki wspominający o Ahhijawie jest datowany na 1450-1430 p.n.e.[1] Jedne z pierwszych wzmianek dotyczą Attarissijasa, „człowieka z Ahhijawy”, który wypędził Madduwattasa, hetyckiego wasala z czasów panowania Tudhalijasa II[2], po czym podjął wyprawę na Cypr. Z ludem Ahhijawa współdziałał lud Lukka[1]. Fakty te świadczą o tym, że Achajowie musieli być w tym czasie znaczącą potegą militarną, z pewnością kontrolowali Milet i Rodos[2]. Milet został na krótko odbity przez Mursilisa II, które wpadło ostatecznie w ręce Achajów jeszcze w trakcie jego panowania[2]. W czasie jego rządów z terytorium państwa Ahhijawa, z Lesbos (hetycka Lazpa) wysłano do Hetytów posągi jakiegoś bóstwa, by uleczyć chorego władcę[1]. Niedługo później Milet stał się bazą do działania dla Pijamaradusa, zapewne wnuka ostatniego króla Arzawy. Działał on w zachodniej Azji Mniejszej, skąd najeżdżał wasali hetyckich, natomiast w razie niepowodzenia uciekał za morze, do terytoriów kontrolowanych przez Achajów. Król hetycki Hattusilis III chcąc temu zaradzić wystosował list do króla Ahhijawy (jest on znany jako List Tawagalawasa), w którym starał się skłonić go do odmówienia pomocy Pijamaradusowi. Hattusilis w liście tytułował króla Ahhijawy „bratem”[3].

Ostatni dokument hetycki mówiący o państwie Achajów datuje się na 1275-1250 p.n.e. Brak późniejszych dokumentów spowodowany jest rozbiciem imperium Achajów przez falę zniszczeń, jaka dotknęła je w XIII wieku p.n.e. Nie zostało to niezauważone przez Hetytów. W traktacie Tudhalijasa IV lista wielkich królów nie wymienia króla Ahhijawy, natomiast w jego liście do władcy Milawaty suweren adresata, którym był król Achajów nie jest wzmiankowany[4].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d Bravo i Wipszycka 1988 ↓, s. 92.
  2. a b c Ziółkowski 2009 ↓, s. 274.
  3. Ziółkowski 2009 ↓, s. 255.
  4. Ziółkowski 2009 ↓, s. 276.

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Ahhijawa" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy