Układ z Schengen


Układ z Schengen w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii System wizowy przy wjeździe do strefy Schengen

     Państwa członkowskie UE

     Przepisy szczególne ruchu bezwizowego (Układ z Schengen, OCT lub inne)

     Państwa członkowskie UE z niezależną polityką wizową

     Bezwizowy wjazd do strefy Schengen przez okres 90 dni

     Wiza jest wymagana dla wjazdu

     Wiza wymagana do tranzytu przez państwa Schengen

     Status wizy nieznany

Członkowie układu z Schengen i lata przystąpienia do układu Wzór oznakowania polskich granic wewnętrznych strefy Schengen Moment przystąpienia Polski do strefy Schengen (Słubice/Frankfurt nad Odrą) Współczesne znaki graniczne oraz widoczny brak kontroli granicznej; porozumienie z Schengen pozwala na przekraczanie granicy w dowolnym miejscu

Układ z Schengen – porozumienie z 1985 znoszące kontrole na granicach wewnętrznych państw sygnatariuszy.

Porozumienie zostało zawarte 14 czerwca 1985 roku w miejscowości Schengen w Luksemburgu. Jego stronami jest obecnie 26 państw (22 państwa członkowskie Unii Europejskiej oraz Islandia, Norwegia, Szwajcaria i Liechtenstein).

Spis treści

Historia | edytuj kod

13 lipca 1984 roku RFN i Francja zawarły umowę z Saarbrücken. Była to dwustronna umowa w sprawie ułatwiania obywatelom obu państw przekraczania wspólnej granicy. Umowa ta dotyczyła jedynie kontroli na drogowych przejściach granicznych. Umową z Saarbrücken zainteresowały się kraje Beneluksu, mające już doświadczenie w funkcjonowaniu unii paszportowej. Wykorzystano więc część rozwiązań z Saarbrücken i zawarto nową umowę. W dniu 14 czerwca 1985 w miejscowości Schengen podpisano porozumienie o stopniowym znoszeniu kontroli na wspólnych granicach (tzw. Schengen I) między krajami Unii Gospodarczej Beneluksu, Francją i RFN. Umowa ta została zawarta poza wspólnotowym porządkiem prawnym.

Od 1986 roku wprowadzono zwykłą kontrolę wzrokową na granicy dokonywaną w stosunku do pojazdów przekraczających ją ze zmniejszoną prędkością. Natomiast 26 marca 1995 całkowicie zniesiono kontrolę na granicach. W 1995 roku na mocy układu z 1990 roku również Hiszpania i Portugalia stały się pełnoprawnymi członkami Grupy. Włochy, Grecja, Austria oraz pięć krajów nordyckich (Dania, Finlandia, Szwecja, Norwegia, Islandia) uzyskały wówczas status obserwatorów.

W Polsce Pełnomocnik Rządu do Spraw Przygotowania Organów Administracji Państwowej do Współpracy z Systemem Informacyjnym Schengen i Systemem Informacji Wizowej został ustanowiony już rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 (Dz.U. z 2004 r. Nr 281, poz. 2788). Rządowy projekt ustawy o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Systemie Informacji Wizowej wpłynął do Sejmu 5 lipca 2007 jako druk sejmowy nr 1934. Projekt dotyczył uporządkowania i uzupełnienia w niezbędnym zakresie podstaw prawnych dotyczących uczestnictwa Polski w Systemie Informacyjnym Schengen (SIS) i Systemie Informacji Wizowej (VIS), ustalenia w odpowiedni sposób kompetencji poszczególnych organów w zakresie wprowadzania i udostępniania danych SIS i VIS. Nad projektem pracowała Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych. Na posiedzeniu nr 46 V kadencji Sejm uchwalił ustawę z dnia 24 sierpnia 2007 r. o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Systemie Informacji Wizowej (Dz.U. z 2007 r. Nr 165, poz. 1170). 401 posłów było za, 29 przeciw, 8 wstrzymało się. Senat nie wniósł poprawek. 7 września 2007 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej podpisał ustawę. Ustawa realizuje decyzję Rady 2004/512/WE z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie ustanowienia Wizowego Systemu Informacyjnego (VIS) (Dz. Urz. UE L 213 z 15.06.2004, s. 5-7 (CELEX: 32004D0512)) i inne[1]. Zgodnie z art. 46 ustawy i decyzją Rady Rzeczpospolita Polska weszła do układu z Schengen 21 grudnia 2007.

W 2011 r. rozpoczęły się prace nad modyfikacją układu, która dałaby możliwość pozwolenia państwom członkowskim na okresowe przywrócenie kontroli na ich granicach wewnętrznych[2].

Opis | edytuj kod

Układ jest otwarty dla wszystkich członków Unii Europejskiej. Wynikająca z niego swoboda przepływu osób wewnątrz tzw. strefy Schengen dotyczy nie tylko obywateli państw będących jego sygnatariuszami, ale wszystkich osób wszelkiej narodowości i o dowolnym obywatelstwie, które przekraczają granice wewnętrzne na obszarze objętym porozumieniem.

Do układu z Schengen należą obecnie 22 państwa Unii Europejskiej oraz Islandia i Norwegia, wchodzące w skład Związku Paszportowego Krajów Nordyckich, oraz Szwajcaria i Liechtenstein, który jest z grupą z Schengen stowarzyszony.

Przyjęcie przepisów wynikających z układu z Schengen jest jednym z wymogów uzyskania członkostwa w Unii Europejskiej[3].

Układ ma istotne znaczenie gospodarcze. Wyeliminowanie kontroli na granicach wewnętrznych pozwala m.in. na obniżenie cen usług transportowych oraz optymalizowanie łańcuchów dostaw przez stosowanie systemu just-in-time („zawsze na czas”), tj. bez nadmiernych zapasów i związanego z tym magazynowania[4]. Ma on także pozytywny wpływ na skłonność do dojeżdżania do pracy w innych krajach, ruch turystyczny oraz handel przygraniczny[4]. Bezpośrednie korzyści dla budżetów państw to m.in. brak konieczności finansowania wynagrodzeń personelu prowadzącego kontrole graniczne, utrzymania infrastruktury na granicach, a także zmniejszenie kosztów wydawania wiz[4].

Państwa członkowskie układu z Schengen | edytuj kod

     Strefa Schengen

     Kandydaci

     Członkostwo częściowe

Wielka Brytania
Irlandia
Bułgaria Cypr
Pełne członkostwo
Rumunia Chorwacja

Członkowie układu z Schengen | edytuj kod

Państwa, które chcą przystąpić do strefy Schengen | edytuj kod

Tymczasowe przywrócenia kontroli | edytuj kod

Kontrola na granicach wewnętrznych jest tymczasowo przywracana w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W 2011 roku Dania przywróciła częściowe kontrole graniczne, ostatecznie wycofała się z tego pomysłu rok później[16][17].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej: Opis przebiegu procesu legislacyjnego – druk sejmowy nr 1934: projekt wraz z uzasadnieniem.
  2. Aneta Pruszyńska: Bruksela planuje zmiany w układzie z Schengen (pol.). UniaEuropejska.org, 2011-05-04. [dostęp 2011-11-12].
  3. Ośrodek Informacji i Dokumentacji Europejskiej, oide.sejm.gov.pl [dostęp 2015-11-27] .
  4. a b c Adrian Grycuk, Piotr Russel: Członkostwo w Unii Europejskiej a rozwój gospodarczy Polski. W: Studia BAS [on-line]. Biuro Analiz Sejmowych, 2017. [dostęp 2017-10-15]. s. 91.
  5. tymczasowe przywrócenie kontroli.
  6. tymczasowe przywrócenie kontroli.
  7. tymczasowe przywrócenie kontroli.
  8. Niemcy przywracają kontrole graniczne. "Sygnał pod adresem Europy". [dostęp 2015-09-13].
  9. Niemcy nie rezygnują z kontroli na granicy. Z powodu imigrantów. [dostęp 2018-05-14].
  10. Austria przywraca kontrole graniczne. [dostęp 2015-09-15].
  11. a b Jest zgoda Rady UE na przedłużenie kontroli na granicach w strefie Schengen. [dostęp 2017-06-09].
  12. Szwecja: Tymczasowo wracają kontrole graniczne. fakty.interia.pl. [dostęp 2015-11-11].
  13. MSWiA: Przywrócenie kontroli na granicach - nie od 2, a od 4 lipca. fakty.interia.pl. [dostęp 2016-04-25].
  14. a b Na granicy z Niemcami wróciły kontrole. tvn24bis.pl. [dostęp 2017-06-19].
  15. G20-Gipfel 2017 findet am 7. und 8. Juli 2017 in Hamburg statt (niem.).
  16. Krzysztof Zubilewicz: Dania chce przywrócić kontrole graniczne (pol.). UniaEuropejska.org, 2011-05-12. [dostęp 2011-11-12].
  17. Marta Konopka: Duńczycy, nie kontrolujcie już granic! (pol.). UniaEuropejska.org, 2011-11-12. [dostęp 2011-11-12].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (umowa międzynarodowa):
Na podstawie artykułu: "Układ z Schengen" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy