Tsuyoshi Inukai


Tsuyoshi Inukai w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Tsuyoshi Inukai (jap. 犬養 毅 Inukai Tsuyoshi, ur. 20 kwietnia 1855 r., w Okayama; zm. 15 maja 1932 r. w Tokio) – japoński polityk, premier, minister, publicysta, dziennikarz, działacz ugrupowań liberalnych.

Przebieg kariery | edytuj kod

Inukai był synem samuraja należącego do klanu Okayama. Studiował w Keiō Gijuku (obecnie: Uniwersytet Keiō). Jako reporter gazety Yūbin Hōchi Shinbun towarzyszył armii w trakcie rebelii w prowincji Satsuma na Kiusiu (1877). Pracował także dla gazety Tōkai Keizai Shinpō, a następnie współtworzył Konstytucyjną Partię Reform (Rikken Kaishintō; istniała w latach 1882-1896). W pierwszych wyborach powszechnych w 1890 r. został wybrany do Izby Reprezentantów i był kolejno wybierany 18 razy[1].

W latach 1898 i 1923 był ministrem edukacji (łącznie kilkanaście dni), a ministrem komunikacji w latach 1923-1924 i 1924-1925.

W latach 1929-1932 był przywódcą partii o nazwie Konstytucyjne Stowarzyszenie Przyjaciół Polityki (Rikken Seiyūkai; istniało w latach 1900-1940). Skupiała ona przedstawicieli oligarchii i polityków partyjnych, jak: Tōru Hoshi (1850-1901) i Yukio Ozaki ((1858-1954)[2]).

Od 13 grudnia 1931 r. do 15 maja 1932 r. był premierem Japonii i jednocześnie ministrem spraw zagranicznych.

W dniu 15 maja 1932 r. został zamordowany przez grupę prawicowych kadetów Japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej. Była to próba zamachu stanu zwana „incydentem z 15 maja”[3]. Dramat ten zakończył erę gabinetów partyjnych przed II wojną światową[4].

Zamach | edytuj kod

W latach 30. XX w. – dobie narastającego nacjonalizmu – tego rodzaju aktów było w Japonii więcej. Ich sprawcy byli jednak traktowani przez sądy pobłażliwie, gdyż motywy ich postępowania były uznawane za pobudki patriotyczne. W „incydencie z 15 maja” wzięli udział obok cywilnych, prawicowych wywrotowców, oficerowie i kadeci cesarskiej armii i marynarki. Celem ich działania było objęcie władzy przez wojsko. Zaplanowano zabicie przywódców politycznych, doradców cesarskich i wpływowych przedstawicieli finansjery. Incydent skończył się fiaskiem z powodu braku szerokiego poparcia armii. Do 1940 r. wszyscy spiskowcy opuścili więzienia[5].

„Incydent z 15 maja” zawierał ważny element międzynarodowy. Do Japonii przybył bowiem Charlie Chaplin (towarzyszył mu m.in. brat Sydney) z promocją swojego filmu pt. Światła wielkiego miasta (City Lights). Był on przyjmowany z wielkimi honorami i entuzjazmem społeczeństwa, ale jednocześnie spotkał się z agresywnymi i prowokacyjnymi zachowaniami grupy przygotowującej zamach.

W niedzielę wieczorem w dniu 15 maja udał się na turniej sumō w towarzystwie syna premiera Inukai. W pewnym momencie japoński gospodarz został wezwany na zewnątrz sali i powrócił na miejsce dopiero po dłuższym czasie. Wyglądał tak źle, że Chaplin zapytał go, czy nie czuje się chory. Ken Inukai, trzymając głowę w dłoniach, powiedział mu: „Mój ojciec został właśnie zamordowany”. Obaj udali się natychmiast do rezydencji szefa rządu, gdzie podłoga nadal była zalana krwią zastrzelonego premiera. Chaplin, który miał się z nim spotkać następnego dnia, został otoczony przez dziennikarzy, ale zaszokowany sytuacją miał trudności z odpowiedzią. W tym momencie nie wiedział jeszcze, że również on był celem umieszczonym na liście zabójców[6].

Chaplin po przybyciu do Japonii, w porcie Kobe Opis incydentu w ówczesnej prasie Inukai z członkami swojego gabinetu, 1931


Przypisy | edytuj kod

  1. Inukai, Tsuyoshi (ang.). National Diet Library. Japan., 2013. [dostęp 2015-04-02].
  2. Ewa Pałasz-Rutkowska, Katarzyna Starecka: Japonia. Warszawa: Trio, 2004, s. 399, seria: Historia państw świata w XX wieku. ISBN 83-88542-84-2.
  3. 5.15 Incident of 1932 (ang.). National Diet Library. Japan., 2010. [dostęp 2015-04-02].
  4. End of Party Cabinets (ang.). National Diet Library. Japan., 2010. [dostęp 2015-04-02].
  5. Jolanta Tubielewicz: Historia Japonii. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, 1984, s. 409. ISBN 83-04-01486-6.
  6. Shibly Nabhan: No laughing matter (ang.). The Japan Times Ltd., 2005. [dostęp 2015-03-31].
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Tsuyoshi Inukai" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy