Stroigła chińska


Stroigła chińska w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Stroigła chińska, kuningamia lancetowata, kuningamia chińska (Cunninghamia lanceolata) – gatunek drzewa iglastego z rodziny cyprysowatych występujący naturalnie na terenie Chin, poza tym rozpowszechniony w uprawie. Jest jednym z dwóch gatunków z rodzaju stroigła. W obszarze naturalnego występowania roślina ceniona[przez kogo?] ze względu na drewno, poza tym sadzona jest jako ozdobna i kolekcyjna.

Strobile męskie na końcu pędu stroigły chińskiej Strobil żeński stroigły chińskiej

Morfologia | edytuj kod

Pokrój
Drzewa o pędach rozgałęzionych okółkowo (u młodych okazów), naprzeciwlegle i dwurzędowo. Boczne gałązki z czasem zasychają i są odrzucane[4]. Pień pokryty jest włóknistą, czerwono-brązową korą. Drzewo jest jednopniowe lub wielopniowe (łatwo tworzy odrosty). Korona jest wąska, z wyraźnie rozdzielonymi okółkami poziomo rozpościerających się gałęzi bocznych[5]. Końce bocznych pędów przewisają[6].
Liście
Wąsko lancetowate, sztywne, ułożone na pędach skrętolegle, gęsto, na brzegach drobno piłkowane, pośrodku zwykle nieco wygięte. Zazwyczaj osiągają od 3 do 5 cm długości i 3–5 mm szerokości. Za młodu są jasnozielone, z wiekiem ciemnieją. Od dołu mają dwa szerokie, białe paski aparatów szparkowych. Żywe są przez 5 lat lub nieco dłużej, potem zasychają[6][5].
Organy generatywne
Rośliny jednopienne. Strobile męskie kotkowate, skupione po 16–30 na końcach gałązek. Mają 1,5–3 cm długości i 6–8 mm szerokości. W każdym strobilu znajduje się od 30 do 100 skrętolegle wyrastających łuskowatych mikrosporofili. Łuski mają kształt trójkątno-owalny, są piłkowane i zawierają po 3 kuliste worki pyłkowe. Szyszki żeńskie owalne ze skórzastymi, sztywnymi, trójkątnymi łuskami, na brzegach piłkowanymi i kolczasto zakończonych na szczycie. Wyrastają pojedynczo lub rzadko skupione po kilka. Na szczycie często przerastają dalej rosnącym, ulistnionym pędem. Osiągają 2,5 do 5 cm długości i 2,5 do 4 cm średnicy[4][5].
Nasiona
Rozwijają się po 3 na łuskach nasiennych, nieco spłaszczone, po bokach z wąskimi skrzydełkami. Liścieni 2[4].
Rośliny podobne
Drugi z gatunków w obrębie rodzaju (Cunninghamia konishii) ma wyraźnie mniejsze liście (poniżej 2 cm długości i 2,5 mm szerokości) i szyszki (poniżej 2,5 cm długości)[5]. Z liści i pokroju rośliny tego rodzaju podobne są do niektórych araukarii, które jednak mają liście całobrzegie[6]. Liście przypominają też torreję, od której stroigłę różni m.in. zrzucanie gałązek z zaschniętymi liśćmi, zawsze łatwo widocznych pod drzewem.

Zastosowanie | edytuj kod

Drzewa o lekkim, miękkim i jasnym drewnie, bardzo trwałym i wolno rozkładającym się. W obszarze naturalnego występowania są cenionymi drzewami użytkowymi. Drewno ma wiele zastosowań, w tym m.in. używane jest często do wyrobu trumien. W obszarach o odpowiednich warunkach klimatycznych stroigły bywają uprawiane, jednak ze względu na obfite zaśmiecanie powierzchni gruntu zrzucanymi pędami – raczej nie są zbyt cenione jako rośliny ozdobne. Są wrażliwe na silne mrozy i dlatego mogą być uprawiane w co najwyżej 8 strefie mrozoodporności[5]. W Polsce pędy przemarzają i duże uszkodzenia powstają z powodu okiści[6].

Przypisy | edytuj kod

  1. P. F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website. 2001–.
  2. Christenhusz, M.J.M., J.L. Reveal, A. Farjon, M.F. Gardner, R.R. Mill, and M.W. Chase (2011). A new classification and linear sequence of extant gymnosperms. Phytotaxa 19: 55-70.
  3. a b Cunninghamia lanceolata (ang.). W: The Plant List [on-line]. The Kew Gardens i in.. [dostęp 2011-11-18].
  4. a b c John Silba: Encyclopaedia Coniferae. Harold N. Moldenkeand, Alma L. Moldenke, 1986, s. 58, seria: Phytologia Memoroirs VIII.
  5. a b c d e James E. Eckenwalder: Conifers of the world: the complete reference. Timber Press, 2009, s. 209-210.
  6. a b c d Włodzimierz Seneta: Drzewa i krzewy iglaste. Warszawa: Państwowe Wydawnictwa Naukowe, 1987. ISBN 83-01-05225-2.
Na podstawie artykułu: "Stroigła chińska" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy