Strajk


Strajk w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Theodor Kittelsen, Streik, 1879 Stanisław Lentz, Strajk, 1910 Robert Koehler, Der Streik, 1886 Munkácsy Mihály, Sztrájk, 1895 Streik, Ramon Casas (1899)

Strajk (ang. strike, niem. Streik) – forma nacisku i protestu społecznego stosowanego przez różne grupy społeczne, głównie jednak przez pracowników najemnych. Znane są różne formy strajku, większość z nich polega na dobrowolnym powstrzymaniu się od pracy przez protestujących.

Spis treści

Strajki w Polsce | edytuj kod

Prawdopodobnie pierwszy strajk w Polsce miał miejsce w 1690 roku w kopalni soli w Wieliczce, kiedy zarząd kopalni obniżył taryfę, według której górnicy mogli zamieniać własny deputat solny na gotówkę. Nieudane pertraktacje pracowników z kierownictwem doprowadziły do strajku. W wydarzeniach zginęło dwóch łamistrajków.

Górnicy wieliccy oprócz wynagrodzenia pieniężnego pobierali za swą pracę jako zapłatę pewną ilość soli (podobnie jak dzisiaj górnicy w kopalniach węgla otrzymują węgiel). Kto nie chciał brać deputatu solnego, mógł otrzymać równowartość w gotówce, według specjalnej taryfy. Większość górników rezygnowała z deputatu, woląc gotówkę. W roku 1690 zarząd kopalni z niewiadomych przyczyn obniżył taryfę, według której następowała zmiana deputatu solnego na pieniądze, względnie, jak twierdzą inne źródła, zmniejszył sam deputat. Wywołało to niezadowolenie wśród rzesz górniczych, które po nieudanych pertraktacjach wyładowało się ostatecznie w postaci strajku. Nie przystąpili jednak do niego wszyscy. I wówczas znalazło się dwóch „łamistrajków”. Okrutnie zemścili się na nich strajkujący. Tłum napadł ich i zamordował.[1]

W Polsce prawo do strajku zostało zagwarantowane w ustawie o związkach zawodowych z dnia 8 października 1982 i następnej z 1991[2], ponadto w ustawie o rozwiązywaniu sporów zbiorowych z dnia 23 maja 1991 r.[3].

Współczesna Polska należy do krajów o najniższej w Europie skłonności pracowników do strajku[4].

8 kwietnia 2019 rozpoczął się ogólnopolski strajk nauczycieli, do którego włączyło się blisko 2/3 ogółu publicznych placówek oświaty[5].

Rodzaje strajków | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Pierwszy strajk w Polsce przed 250 laty, "Oświata", 1937
  2. Dz.U. z 2019 r. poz. 263
  3. Dz.U. z 2019 r. poz. 174
  4. Interactive strike map 2016 (PDF), European Trade Union Institute (ETUI), July 2016 [dostęp: 23.12.2016]
  5. Strajk nauczycieli 2019: Które szkoły i przedszkola biorą udział 18.04?. polskatimes.pl, 18 kwietnia 2019. [dostęp 2019-04-18].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (organizational conflict):
Na podstawie artykułu: "Strajk" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy