Przypąkowe zamieranie pędów maliny


Przypąkowe zamieranie pędów maliny w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Obumarłe pędy Obumierający pęd dwuletni Obumierające liście Porażony pęd jednoroczny Objawy porażenia pędu

Przypąkowe zamieranie pędów malinygrzybowa choroba malin i jeżyn wywoływana przez Didymella applanata[1].

Występowanie i szkodliwość | edytuj kod

Jest to choroba powszechnie występująca na całym świecie. W Polsce wraz z chorobami wirusowymi należy do najgroźniejszych chorób malin. Dla jeżyn jest mniej groźna. Prowadzi do zamierania pędów[1]. Spadki plonu na plantacji mogą dojść do 50%. Ponadto chore pędy są bardziej podatne na przemarzanie[2].

Wśród odmian owocujących na pędach dwuletnich szczególnie podatne na tę chorobę są odmiany malin: ‘Malling Seedling’ i ‘Malling Promise’, a mniej podatne są odmiany: ‘Malling Rewel’, ‘Canby’ i ‘Beskid’[2] oraz 'Latham' i 'Rubid'[1]. Wśród odmian owocujących na pędach jednorocznych bardziej odporne są: ‘Polana’, ‘Polka’, ‘Pokusa’ i ‘Poranna Rosa’[2].

Objawy | edytuj kod

Pierwsze objawy choroby pojawiają się w połowie czerwca wokół pąków śpiących lub nasady liści. Są to eliptyczne, fioletowobrązowe i stopniowo rozrastające się przebarwienia. Rozrastają się zarówno na długości pędu, jak i wszerz. W dolnej części pędu barwne plamy mogą objąć cały jego obwód. W miarę rozrastania się plamy szarzeją i na pędach dwuletnich stają się jasnoszare. Szara barwa powstaje wskutek obecności pustych przestworów powietrznych pod warstwą martwych komórek. Wzrost porażonych pędów ulega zahamowaniu, łuski pąków zamierają, a pąki wysychają. W końcu kora na porażonych miejscach pędów łuszczy się i odpada, a na plamach pojawiają się ciemne, drobne brodawki. Są to skupiska owocników: pseudotecjów i pyknidiów. Porażone dwuletnie pędy zamierają. Zazwyczaj następuje to w okresie kwitnienia lub zawiązywania owoców, ale czasami wcześniej – nawet przed rozpoczęciem wegetacji[1][2].

Przypąkowe zamieranie pędów maliny to jedna z 4 chorób określanych nazwą zamieranie malin. Pozostałe to[3]:

Najbardziej charakterystycznym objawem odróżniającym przypąkowe zamieranie pędów od pozostałych chorób są wcześnie pojawiające się fioletowobrązowe plamy u nasady pąków i liści[1].

Epidemiologia | edytuj kod

Zimuje na pędach malin zarówno teleomorfa wytwarzająca płciowo askospory, jak i anamorfa wytwarzająca bezpłciowo zarodniki konidialne. Obydwa te rodzaje zarodników wiosną dokonują infekcji pierwotnych. Askospory zaczynają infekcję już pod koniec kwietnia, zarodniki konidialne około 2 tygodnie później[2]. Przenoszone są przez wodę i wiatr. Warunkiem infekcji jest dłuższy okres wilgotności. Inkubacja choroby trwa około dwóch tygodni. Zarodniki wnikają do tkanek głównie w kątach liści i pąków, gdzie woda utrzymuje się dłużej[1]. Często jednak wnikają do pędu także przez rany, np. drobne nakłucia spowodowane żerowaniem częstego na malinach szkodnika – pryszczarka namaliniaka. Bez pomocy tego szkodnika grzyb uszkadza jedynie miękisz korowy pędu, korzystając z wykonanych przez niego ran wnika do drewna. Tak porażony pęd brunatnieje i przestaje przewodzić wodę do wyżej położonych partii. Zazwyczaj taki pęd obumiera już wczesną wiosną[4].

W miejscu porażenia pędy brunatnieją, stają się kruche, ustaje przewodzenie wody do wierzchołka pędu i następuje obumieranie pędów wczesną wiosną.

Wysiewanie zarodników odbywa się przez grzybnię na porażonych pędach dwuletnich. Najsilniej proces ten odbywa się w maju i czerwcu. Wysiewające się z nich zarodniki infekują pędy jednoroczne[4].

Ochrona | edytuj kod

Zapobiega się chorobie przez szereg działań profilaktycznych[1][2]:

  • sadzenie tylko zdrowych sadzonek
  • uprawianie odmian o większej odporności
  • niedopuszczanie do zagęszczenia się pędów, sprzyja to bowiem większej wilgotności i ułatwia infekcję chorób grzybowych. W tym celu należy przy sadzeniu zachować właściwe odstępy, a potem odchwaszczać plantację i usuwać latorośle
  • pędy dwuletnie należy usuwać i palić zaraz po zebraniu owoców
  • należy usuwać pędy chore
  • unikać nadmiernego nawożenia azotem, gdyż sprzyja to rozwojowi choroby

Niezbędna jest także ochrona chemiczna. Należy rozpocząć opryskiwania pędów, gdy osiągną wysokość około 20 cm i potem powtarzać je co 10-14 dni do końca kwitnienia. Do opryskiwań stosuje się fungicydy tiuramowe i dikarboksymidowe[1]. Gdy pędy malin osiągną wysokość wielkość 15-20 cm, można zastosować biologiczny preparat Polyversum WP[5]. Opryski stosowane przeciwko zamieraniu pędów chronią maliny także przed białą plamistością liści maliny i rdzą maliny[6].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h red.: Selim Kryczyński i Zbigniew Weber: Fitopatologia. Tom 2. Choroby roślin uprawnych. Poznań: PWRiL, 2011, s. 340-342. ISBN 978-83-09-01077-7.
  2. a b c d e f dr Beata Meszka, mgr Monika Michalecka. Metodyka prowadzenia obserwacji występowania przypąkowego zamierania pędów maliny Didymella applanata Niessl Sacc.. [dostęp 2017-06-26].
  3. Zamieranie pędów malin (Didymella applanata, Botrytis cinerea, Leptosphaeria coniothyrium, Elsinoe veneta, Verticillium spp. i Fusarium spp.). [dostęp 2017-06-26].
  4. a b JózefJ. Rusnak JózefJ. (oprac.), Ochrona malin przed chorobami, Karniowice: Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego, 2011, ISBN 83-60394-37-7 [dostęp 2017-07-25] [zarchiwizowane z adresu 2015-04-12] .
  5. zbiorowe, pod ref. dr hab. Barbary H. Łabanowskiej. Metodyka integrowanej ochrony maliny dla producentów. Skierniewice, Instytut Ogrodnictwa, 2013
  6. zbiorowe: Sadownictwo i szkółkarstwo. Warszawa: PWRiL, 1995. ISBN 83-09-01624-7.
Na podstawie artykułu: "Przypąkowe zamieranie pędów maliny" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy