Płyta tektoniczna


Płyta tektoniczna w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Mapa 15 głównych płyt tektonicznych Przestrzenny układ trzęsień ziemi odpowiada granicom płyt tektonicznych Mapa płyt tektonicznych według NASA

Płyta tektoniczna (płyta/kra litosfery/litosferyczna) – największa jednostka podziału litosfery zgodnie z teorią tektoniki płyt. Płyty litosfery graniczą ze sobą wzdłuż stref o wzmożonej aktywności sejsmicznej i wulkanicznej, jednakże same zachowują stosunkowo dużą spójność i sztywność. Mogą przemieszczać się poziomo po strefach obniżonej lepkości (czyli astenosferze) występujących w górnej części płaszcza Ziemi. Wyróżnia się płyty kontynentalne i oceaniczne.

Pierwszym geologiem, który stwierdził istnienie płyt litosfery, był Samuel Warren Carey (1958 r.)

Wyróżnia się kilka rodzajów granic płyt tektonicznych: strefy kolizji, subdukcji i obdukcji (granice konwergentne – dochodzi do zgniatania lub niszczenia litosfery), rozrastania (granice dywergentne – dochodzi do tworzenia nowych partii litosfery) i przemieszczania względnego (granice konserwatywne – przemieszczanie płyt litosfery wzdłuż uskoku).

Spis treści

Płyty tektoniczne (płyty litosfery) | edytuj kod

Pierwszego rzędu | edytuj kod

Budują podłoże siedmiu kontynentów i Pacyfiku:

Drugiego rzędu | edytuj kod

Mniejsze płyty, ukazane na mapie, z wyjątkiem arabskiej i indyjskiej nie zawierają mas lądowych:

Trzeciego rzędu | edytuj kod

Całkiem małe płyty, które zwykle są rozpatrywane jako fragmenty większych. Nie są zaznaczone na mapie 15 płyt. Nie przez wszystkich autorów są akceptowane:

Prehistoryczne | edytuj kod

Niektóre płyty, które zostały scalone z innymi bądź zsubdukowane:

Zobacz też | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Płyta tektoniczna" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy