Lentibulariaceae


Pływaczowate (rośliny) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Lentibulariaceae) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Mokradło z kwitnącym pływaczem zwyczajnym

Pływaczowate (Lentibulariaceae) – rodzina roślin należąca do rzędu jasnotowców (Lamiales). Należą tu 3 rodzaje z 320 gatunkami spotykanymi na całym niemal świecie z wyjątkiem obszarów pustynnych i bliskich biegunom. Są to rośliny mięsożerne o zróżnicowanej morfologii, przy czym formą wyjściową, spotykaną u dwóch rodzajów są rośliny rozetkowe. Korzeń pierwotny zanika bardzo szybko, a korzenie boczne pozbawione są czapeczki korzeniowej. Liście skrętoległe, często zmodyfikowane[1]. Do polskiej flory należy pięć gatunków z rodzaju pływacz (Utricularia) oraz dwa z rodzaju tłustosz (Pinguicula)[2].

Morfologia | edytuj kod

Kwiatostan Utricularia reticulata Pinguicula esseriana
Pokrój
Mięsożerne rośliny zielne jednoroczne i byliny. Korzenie u dorosłych roślin, czasem nieco bulwiaste, obecne są tylko u rodzaju tłustosz. Łodyga wykształcona bywa w postaci korzeniopodobnego ryzoidu (pływacz), czasem jako rozłogi, bywa bardzo skrócona lub jej brak. Pęcherzykowe pułapki pływaczy i V-kształtne genlisei rozwijają się na ryzoidach, rozłogach lub liściach[3].
Liście
Skrętoległe, często skupione w formie rozety przyziemnej, pojedyncze lub w różny sposób podzielone, czasem bez blaszki. Na liściach znajdować się mogą pułapki u pływaczy i genlisei. U tłustoszy powierzchnia liści pokryta jest gruczołami wydzielającymi lepki śluz działając w efekcie jak lep na muchy[3].
Kwiaty
Czasem zebrane w groniaste i kłosokształtne kwiatostany, ale często też pojedyncze, na wzniesionej szypułce. Kwiaty są obupłciowe i grzbieciste. Kielich jest dwuwargowy, zrośnięte działki tworzą 2, 4 lub 5 ząbków. Pięć zrośniętych płatków tworzy koronę dwuwargową lub zakończoną pięcioma łatkami. Dolna warga może być całobrzega, dwu- trój-, rzadko sześciołatkowa. Górna warga może być całobrzega, dwu- lub trójłatkowa. Pręciki są dwa, o krótkich, prostych lub wygiętych nitkach przyrośniętych do rurki korony. Zalążnia górna, powstaje z dwóch owocolistków tworzących pojedynczą komorę. Pojedyncza szyjka słupka zakończona jest zwykle rozwidlonym znamieniem[3].
Owoce
Najczęściej torebki wsparte trwałym kielichem, rzadko jednonasienny orzeszek[3].

Systematyka | edytuj kod

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)[1]

Jedna z rodzin jasnotowców (w grupie o niejasnych powiązaniach filogenetycznych przedstawianej w politomii, obejmującej m.in. połapkowate i pływaczowate) reprezentujących grupę astrowych w obrębie dwuliściennych właściwych:

Podział rodziny[4]
  • rodzaj: Utricularia L. – pływacz (240 gatunków)
  • rodzaj: Pinguicula L. – tłustosz (80 gatunków)
  • rodzaj: Genlisea A.St.-Hil. – genlisea (20 gatunków)
Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal), nadrząd Lamianae Takht., rząd jasnotowce (Lamiales Bromhead), rodzina pływaczowate (Lentibulariaceae Rich. in Poit. & Turpin)[5].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2018-01-25].
  2. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular plants of Poland - a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. IB PAN, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  3. a b c d Maarten J. M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 555-557. ISBN 978-1-84246-634-6.
  4. List of Genera in LENTIBULARIACEAE. W: Vascular plant families and genera [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2018-01-24].
  5. Crescent Bloom: Lentibulariaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2010-02-25].
Na podstawie artykułu: "Lentibulariaceae" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy