Kompleks sorpcyjny


Kompleks sorpcyjny w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Schemat fazowej struktury gleby Podwójna warstwa elektryczna na powierzchni sorbentu

Kompleks sorpcyjny (sorbenty glebowe)[a] – stosowane w gleboznawstwie określenie stałych (głównie koloidalnych) składników glebymineralnych, organicznych i organiczno-mineralnych – biorących w glebie udział w wymiennej sorpcji jonów z roztworu glebowego, w tym biogenów przekazywanych roślinom[1][2].

Spis treści

Charakterystyka kompleksów sorpcyjnych | edytuj kod

 Osobny artykuł: pojemność sorpcyjna gleby.

Właściwości użytkowe gleb zależą m.in. od powierzchni właściwej koloidów glebowych i gęstości ładunku elektrycznego na powierzchni ich cząstek (zob. podwójna warstwa elektryczna), co znajduje wyraz w wartościach np.:

  • całkowitej pojemności sorpcyjnej (T, me/100 gramów gleby),
  • pojemności sorpcyjnej kationów wymiennych (PWK), „zasadowej pojemności sorpcyjnej” (S), ; „kationy zasadowe”, „zasady”: np. Ca2+, Mg2+, K+, Na+, NH+4),
  • stopnia wysycenia gleby zasadami; V = 100 % * S/T,
  • hydrolitycznej kwasowości gleby (Hh).

Stwierdzono, że pojemność sorpcyjna T zwiększa się[3]:

  • o 0,34–0,56 milirównoważnika na 100 g gleby ze wzrostem zawartości części koloidalnych o 1 %,
  • o 1,14–1,33 milirównoważnika na 100 g gleby ze wzrostem zawartości próchnicy o 1 %,
  • o 0,66–2,42 milirównoważnika na 100 g gleby na jeden stopień skali pH.

Tabela zawiera wartości T, S, Hh i V, wyznaczone dla gleb Polski przez H. Pondela[3].

Uwagi | edytuj kod

  1. Ze względu na niejednoznaczność pojęcia kompleks proponuje się pojęcie „kompleksy sorpcyjne” zastąpić określeniem „sorbenty glebowe”.

Przypisy | edytuj kod

  1. Renata Bednarek, Helena Dziadowiec, Urszula Pokojska, Zbigniew Prusinkiewicz: Badania ekologiczno-gleboznawcze. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2004, s. 175. ISBN 83-01-14216-2.
  2. Mariusz Fotyma, Stanisław Mercik: Chemia rolna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992.
  3. a b Mariusz Fotyma, Stanisław Mercik: op.cit. Chemia rolna. s. 37–38.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Kompleks sorpcyjny" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy