Julia Hartwig


Julia Hartwig w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Julia Hartwig, Anders Bodegård, Ryszard Kapuściński (2006)

Julia Hartwig (Julia Hartwiżanka; ur. 14 sierpnia 1921 w Lublinie, zm. 13 lipca 2017 w Gouldsboro) – polska poetka i eseistka, tłumaczka literatury pięknej z języka francuskiego i angielskiego, od 1963 członkini Polskiego PEN Clubu.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Była córką fotografa Ludwika Hartwiga i Marii Birjukow, siostrą Edwarda, fotografika, i Walentego, endokrynologa. Uczyła się w Gimnazjum im. Unii Lubelskiej w Lublinie (matura w 1939). W 1936 w gazetce szkolnej „W słońce” opublikowała swój pierwszy wiersz. Podczas II wojny światowej była łączniczką Armii Krajowej, uczestniczką podziemnego życia kulturalnego. Studiowała polonistykę i romanistykę na Tajnym Uniwersytecie Warszawskim (1942–1944) i Uniwersytecie Warszawskim (1946) oraz Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W latach 1947–1950 przebywała we Francji, gdzie była stypendystką rządu francuskiego i urzędniczką w dziale kulturalnym Ambasady Polskiej w Paryżu, w tym okresie związana była z Ksawerym Pruszyńskim i Zygmuntem Kałużyńskim[1]. Mieszkała następnie w Warszawie. W latach 1952–1969 była autorką słuchowisk nadawanych w Polskim Radiu.

W latach 1970–1974, razem z mężem, Arturem Międzyrzeckim przebywała w Stanach Zjednoczonych, była uczestnikiem programu International Writing Program, a następnie wykładowcą Uniwersytecie Drake’a. Prowadziła też wykłady na Uniwersytecie Ottawskim (1971) i Uniwersytecie Carleton (1973) w Kanadzie. W 1976 była sygnatariuszką „Memoriału 101”. W 1979 roku ponownie przebywała w USA na zaproszenie Departamentu Stanu. W 1989 roku była członkiem Komitetu Obywatelskiego przy przewodniczącym NSZZ „Solidarność” Lechu Wałęsie.

Swoje wiersze i artykuły ogłaszała w pismach: „Odrodzenie”, „Nowa Kultura”, „Świat”, „Nowe Książki”, „Poezja”, „Tygodnik Powszechny”, „Twórczość”, „Kresy”, „NaGłos”, „Zeszyty Literackie”, „Odra”, „Więź”, „Kwartalnik Artystyczny”.

Tłumaczyła na język polski twórczość takich pisarzy jak: Guillaume Apollinaire, Allen Ginsberg, Max Jacob, Blaise Cendrars, Pierre Reverdy, Marianne Moore, William Carlos Williams.

Była członkiem Związku Literatów Polskich (1945–1983, była w Zarządzie Głównym w latach 1980–1982), Polskiego PEN-Clubu (od 1956), NSZZ „Solidarność” (1986-91), Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (1989, wiceprezes w latach 1990–1999). Od 2008 była przewodniczącą jury Nagrody Mediów Publicznych Cogito w dziedzinie literatury pięknej. W 1995 roku powstał o poetce film dokumentalny pt. Julia Hartwig w reżyserii Adama Kulika i według jego scenariusza, a w roku 2003 następny pt. Ułamki codzienności. Julia Hartwig (scenariusz i realizacja: Elżbieta Rottermund). W 2009 otrzymała honorowe obywatelstwo Lublina[2] oraz została laureatką Nagrody „Kamień”, przyznawanej podczas Lubelskiego Festiwalu „Miasto Poezji”. Mieszkała w Warszawie przy ul. Marszałkowskiej w bloku mieszkalnym zwanym później Domem Pisarzy[3].

W 2014 X Zjazd Stowarzyszenia Pisarzy Polskich wybrał ją na honorowego Prezesa Stowarzyszenia[4]. 25 października 2014 otrzymała Nagrodę Poetycką im. Wisławy Szymborskiej za książkę Zapisane[5].

W 2015 Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu przyznał jej tytuł doktora honoris causa[6]. W tym samym roku została też członkiem czynnym Polskiej Akademii Umiejętności[7]

Grób Julii Hartwig na cmentarzu powązkowskim

Zmarła 13 lipca 2017 w Gouldsboro[8] we śnie podczas rocznego pobytu u swojej córki Danieli Lehtinen w Pensylwanii[9]. 13 września 2017 urna z jej prochami spoczęła na Starych Powązkach w grobie z mężem Arturem Międzyrzeckim (1922-1996).

Twórczość | edytuj kod

Julia Hartwig, Wisława Szymborska i Anna Polony – jedno ze spotkań organizowanych przez Stowarzyszenie Pisarzy PolskichWarszawa, 8 maja 1993

Tłumaczenia (wybór) | edytuj kod

Julia Hartwig – Polski PEN Club, Warszawa, 9 grudnia 1996

Opracowania i inne prace redakcyjne | edytuj kod

Hartwig w piosenkach | edytuj kod

Ordery i odznaczenia | edytuj kod

Inne nagrody i wyróżnienia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Komentarz Julii Hartwig na temat jej krótkotrwałego małżeństwa z Kałużyńskim: „Nie mam dobrych wspomnień. Po prostu: zły wybór”; [w:] Zygmunt Kałużyński: wolność na wariackich papierach, wyborcza.pl, 29.11.2012.
  2. Honorowi Obywatele Lublina – http://www.lublin.eu.
  3. Historia. Strona internetowa Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. Marszałkowskiej 68/70 w Warszawie. www.marszalkowska.eu. [dostęp 2018-10-09].
  4. Julia Hartwig honorowym prezesem SPP. gazeta. [dostęp 2014-06-09].
  5. kło//rzw: Julia Hartwig laureatką Nagrody im. Wisławy Szymborskiej. tvn24.pl, 2014-10-25. [dostęp 2014-10-25].
  6. Julia Hartwig doktorem honorowym UAM. poznan.pl. [dostęp 2015-02-05].
  7. Rocznik Polskiej Akademii Umiejętności. Rok 2015/2016
  8. Nekrolog od rodziny. nekrologi.wyborcza.pl, 07 września 2017. [dostęp 2017-09-15].
  9. Nekrolog od rodziny. nekrologi.wyborcza.pl. [dostęp 2017-09-15].
  10. M.P. z 2011 r. nr 71, poz. 697
  11. Prezydent wręczył odznaczenia na Zamku Królewskim. prezydent.pl, 3 maja 2011. [dostęp 2012-05-12].
  12. M.P. z 1997 r. nr 33, poz. 315
  13. GLORIA ARTIS – Złoty Medal Zasłużony Kulturze. 11 września 2005.
  14. Julia Hartwig odznaczona orderem oficera Legii Honorowej, La France en Pologne – Ambassade de France en Pologne [dostęp 2016-06-14] .
  15. Skarga, Hartwig i Stasińska odznaczone przez francuski rząd. ksiazki.wp.pl, 6 grudnia 2007.
  16. Związek Rzemiosła Polskiego: Laureaci Nagrody Literackiej im. Władysława Reymonta w latach 1994–2009. [dostęp 2014-09-12].
  17. Nagroda Nike – nominacje Julii Hartwig. nike.org.pl. [dostęp 2015-07-19].
  18. Orfeusz – Nagroda Poetycka im. K. I. Gałczyńskiego – nominowani. www.orfeusz-nagroda.pl. [dostęp 2015-07-04].
  19. Orfeusz – Nagroda Poetycka im. K. I. Gałczyńskiego – nominowani. www.orfeusz-nagroda.pl. [dostęp 2015-07-04].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Julia Hartwig" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy