Joseph Beuys


Joseph Beuys w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Plakat z okazji wizyty w USA w 1974 Beuys Filtz TV

Joseph Beuys /ˈbɔs/ (ur. 12 maja 1921 w Kleve, zm. 23 stycznia 1986 w Düsseldorfie) – niemiecki artysta, teoretyk sztuki, pedagog, działacz, reformator społeczny i polityczny.

Spis treści

Twórczość | edytuj kod

W swojej twórczości zajmował się głównie rzeźbą, rozszerzając formułę tego medium aż po działania w czasie i procesy społeczne. Kluczowe dla jego twórczości są doświadczenia dzieciństwa spędzonego w rejonie granicznym między Holandią a Niemcami, jak i doświadczenia wojenne:

W czasie wojny studiował w Reichsuniversität Posen (Poznań), później zgłosił się ochotniczo do Luftwaffe. Przeszedł przeszkolenie jako strzelec-radiotelegrafista. Podczas jednego z zadań bojowych nad Krymem jego bombowiec Junkers Ju 87 został zestrzelony. Pilot Hans Laurinck zmarł, a tylny strzelec Joseph Beuys został ranny, doznając złamania nosa, żeber i licznych urazów. Oficjalnie został uratowany przez niemiecki oddział poszukiwawczy i skierowany 17 marca 1944 roku do szpitala wojskowego Militärlazarett 179. Później walczył na froncie zachodnim, gdzie dostał się do brytyjskiej niewoli.

Początkowe zainteresowania przyrodnicze przerodziły się w pragnienia twórcze, rozpoczął studia plastyczne. Jego wczesne dzieła to rzeźby i rysunki; następnie wypracował koncepcję prymatu idei nad obiektem (lata 40. i 50.). W latach 60. wziął udział w międzynarodowym ruchu Fluxus. W obiektach rzeźbiarskich wykorzystywał dotąd obce temu medium materiały nietrwałe: tłuszcz, miód, filc, przedmioty codziennego użytku. Sformułował teorię rzeźby jako przechodzenia od chaosu do uporządkowania oraz teorię rzeźby społecznej. Był też propagatorem demokratyzacji sztuki. W tekście noszącym znamienny tytuł „Każdy artystą” napisał, że potrzeba twórczości cechuje wszystkich ludzi i wszystkie dziedziny życia. I tak jak każdy może tworzyć, każdy może też wpływać na sztukę. To my kształtujemy świat wokół siebie, wpływamy na wydarzenia, historię i oblicze współczesnej sztuki. Jesteśmy artystami w swoim życiu. Sztuka miała stać się rodzajem terapii i zawładnąć wszystkimi dziedzinami życia. Sztuka w ujęciu Beuysa to raczej twórcze działanie i prace efemeryczne aniżeli trwałe przedmioty estetyczne.

Od roku 1961 prowadził działalność edukacyjną w Düsseldorfie. Występował publicznie, początkowo tworząc akcje, performance, z czasem coraz bardziej skupiając się na społecznym charakterze swoich wystąpień. Był człowiekiem charyzmatycznym, zawsze w charakterystycznym kapeluszu.

W 1981 roku przeprowadził akcję Polentransport 1981, w ramach której podarował Muzeum Sztuki w Łodzi około tysiąca swoich prac z lat 1950–1980. Dar przekazany w 50. rocznicę udostępnienia publiczności Międzynarodowej Kolekcji Sztuki Nowoczesnej grupy „a.r.” obejmował rysunki ołówkiem oraz prace graficzne artysty. Całość donacji prezentowała społeczną, edukacyjną i ekologiczną działalność Beuysa, a wystawa Polentransport została zaprezentowana m.in. w galeriach Krzysztofory w Krakowie, Foksal w Warszawie, w Budapeszcie, Tokio, Lyonie, Mediolanie, Berlinie, Turynie oraz na II Biennale d’art contemporain w Lyonie.

Wybór dzieł | edytuj kod

Rzeźby i obiekty:
  • Skrzynka pokryta gumą (1957)
  • Krzesło z tłuszczem (1964)
  • Ukrzyżowanie (1963)
  • Opad śniegu – dzieło stworzone razem z przyrodnim bratem Thomasem Beuysem, wzorowane na wspomnieniach o zimie matki – Katherine Beuys (1965)
  • 7000 Eichen (1982-1987)
Performance:
  • W jaki sposób wyjaśnić obrazy martwemu królikowi (1965)
  • Eurasia (1966)
  • Mecz bokserski na rzecz bezpośredniej demokracji (1972)
  • I like America, America likes me (1974)

Wystawy | edytuj kod

Muzea/Galerie z dziełami Beuysa | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Anna Stańczuk: Kadry z życia – Tadeusz Rolke o swoich słynnych zdjęciach. weekend.gazeta.pl, 2014-05-25. [dostęp 2014-05-20].
  2. Tate Modern| Past Exhibitions | Joseph Beuys: Actions, Vitrines, Environments.
  3. Another View of Joseph Beuys.
  4. zwirnerandwirth.com.
  5. Imagination, Inspiration, Intuition (Joseph Beuys & Rudolf Steiner).
  6. Beuys. We are the Revolution, Video at VernissageTV.

Literatura przedmiotu | edytuj kod

Publikacje w języku polskim | edytuj kod

  • Joseph Beuys – teksty komentarze, wywiady, oprac.: Jedliński Jaromir, Wydawnictwo: Centrum Sztuki Współczesnej Sztuka, 1990, ​ISBN 83-85142-01-0​.
  • Hiltrud Oman: „Joseph Beuys. Die Kunst auf dem Weg zum Leben”, München 1998 (Heyne), ​ISBN 3-453-14135-0​.

Publikacje zagraniczne | edytuj kod

  • Adriani, Götz, Winfried Konnertz, and Karin Thomas: Joseph Beuys: Life and Works. Trans. Patricia Lech. Woodbury, N.Y.: Barron’s Educational Series, 1979.
  • Bastian, Heiner: Joseph Beuys: The secret block for a secret person in Ireland. Text by Dieter Koepplin. Munich: Schirmer/Mosel, 1988.
  • Borer, Alain. The Essential Joseph Beuys. London: Thames and Hudson, 1996.
  • Buchloh, Benjamin H.D.: ‘Beuys: The Twilight of the Idol,’ Artforum, vol.5, no.18 (January 1980), s. 35–43.
  • Buchloh, Benjamin H.D., Krauss, Rosalind, Michelson, Annette: ‘Joseph Beuys at the Guggenheim,’ in: October, 12 (Spring 1980), s. 3–21
  • De Duve, Thierry: Kant After Duchamp, Cambridge (Mass.): MIT Press, 1996.
  • Oman Hiltrud: „Joseph Beuys. Die Kunst auf dem Weg zum Leben.” München, Heyne (1998) ​ISBN 3-453-14135-0​.
  • Potts, Alex: ‘Tactility: The Interrogation of Medium in the Art of the 1960s,’ Art History, Vol.27, No.2 April 2004. 282-304.
  • Ray, Gene (ed.): Joseph Beuys, Mapping the Legacy. New York and Sarasota: D.A.P. 2001.
  • Rosenthal, Mark: Joseph Beuys: Actions, Vitrines, Environments, London: Tate, 2005.
  • Murken, Axel Hinrich: Joseph Beuys und die Medizin. F. Coppenrath, 1979. ​ISBN 3-920192-81-8​.
  • Stachelhaus, Heiner. Joseph Beuys. New York: Abbeville Press, 1991.
  • Temkin, Ann, and Bernice Rose. Thinking is Form: The Drawings of Joseph Beuys (exh. cat., Philadelphia Museum of Art). New York: Thames and Hudson, 1993.
  • Tisdall, Caroline: Joseph Beuys, New York: Guggenheim Museum, 1979.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Joseph Beuys" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy