Jan Huczko


Jan Huczko w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Jan Huczko (ur. 8 sierpnia 1897 w Sanoku, zm. 26 listopada 1983) – polski działacz komunistyczny i związkowy.

Życiorys | edytuj kod

Urodził się 8 sierpnia 1897 w Sanoku[1][2]. Podjął pracę zarobkową w piekarni w wieku 13 lat[1]. Do 1914 uczył się w Przemysłowej Szkole Uzupełniającej w Sanoku[3]. Po wybuchu I wojny światowej został zmobilizowany do c. i k. armii w 1915 i został skierowany na front wschodni[1]. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w II Rzeczypospolitej służył w Wojsku Polskim[1]. Po powrocie do Sanoka podjął pracę w Fabryce Wagonów i Maszyn na stanowisku ślusarza[1]. W latach 20. zapoczątkował swoją karierą polityczną i związkową[4]. W sanockim zakładzie był delegatem związkowym[1]. Został działaczem politycznym w fabryce[1]. Był organizatorem Rad Robotniczo-Chłopskich w powiecie sanockim[5]. Wstąpił do Komunistycznej Partii Polski, w 1923 był współzałożycielem organizacji Związku Proletariatu Miast i Wsi[1]. Od tego samego roku był związany z Komunistyczną Partią Zachodniej Ukrainy, w 1924 był współzałożycielem sanockiego podkomitetu KPZU, tworzył komórki tej partii na ziemi sanockiej[1][4]. Działał aktywnie na polu organizacyjno-ideologicznym partii, dokonywał także kolportażu prasy komunistycznej ze Słowacji[1]. Za swoją działalność był kilkakrotnie aresztowany i więziony[1][4]. Został osadzony na kilka miesięcy w areszcie za inicjowanie strajków i protestów w Stryju, Borysławiu, Przemyślu[1][4]. Po nastaniu wielkiego kryzysu pod koniec lat 20. został przewodniczącym Miejskiego Komitetu Bezrobotnych w Sanoku[1]. Wszedł w skład komitetu organizującego Marszu Głodnych w Sanoku 6 marca 1930[1][4][6][7]. Dokonał wezwania robotników w sanockiej fabryce apelując o ich udział w demonstracji[6]. Po rozproszeniu zamieszek następnego dnia został aresztowany i skatowany[6]. W późniejszym czasie został skazany na karę 2,5 roku więzienia[1][8]. Był osadzony w więzieniu w Sanoku. Karę odbywał poza miastem, a po odbyciu kary ponownie pracował w macierzystej fabryce w Sanoku od 1938 na stanowisku ślusarza, także po wybuchu II wojny światowej w trakcie okupacji niemieckiej[1][4]. Po nadejściu frontu wschodniego od września 1944 aktywnie działał na rzecz odbudowy zakładu[1][4][9]. Na przełomie 1944/1945 był organizatorem Polskiej Partii Robotniczej w Sanoku[4] (wraz z nim Józef Rygliszyn, Ludwik Dębicki, Kazimierz Dziuban)[10]. Podczas plenum PPR w 1945 był orędownikiem wsparcia dla zniszczonej fabryki w Sanoku, co miało skutkować przyznaniem dotacji i uniknięciem jej zlikwidowania[1]. Ponadto tworzył organizację zakładową (komórkę) PPR w sanockiej fabryce, od stycznia 1945 (lub od 1946) był I sekretarzem Komitetu Powiatowego PPR w Sanoku[11][1][4][12]. W Sanoku był także inicjatorem powstania i współorganizatorem oddziału powiatowego Związku Metalowców (wraz z nim Tadeusz Lichtenberg i Józef Żołnierczyk), stanowiącego pierwsze koło ZM na Rzeszowszczyźnie[4][13][14]. Był członkiem egzekutywy Komitetu Wojewódzkiego PPR w Rzeszowie[15], a od lipca 1945 pełnił funkcję II sekretarza KW PPR w Rzeszowie[1]. Od czerwca 1945 pełnił funkcję kierownika Wydziału Zawodowego KW PPR[16][17] (według innego źródła w lipcu był kierownikiem Wydziału Organizacyjnego KW PPR[18]), po czym 29 lipca 1945 został wybrany sekretarzem kierownictwa Okręgowej Komisji Związków Zawodowych (OKZZ)[19][20] i pełnił tę funkcję w kolejnych miesiącach[21][22]. Był delegatem na ogólnopolski I Kongres Związków Zawodowych[20][23][24]. Jako przedstawiciel PPR 15 maja 1946 został wybrany przez WRN na członka Okręgowej Komisji Głosowania Ludowego przed referendum ludowym zaplanowanym na 30 czerwca 1946[25][26][27]. W 1947 ponownie został kierownikiem Wydziału Zawodowego KW PPR[28]. W dniu 14 grudnia 1948 z ramienia OKZZ był delegatem na Zjazd PPR, a dzień później 15 grudnia 1948 był jednym z 27 delegatów PPR województwa rzeszowskiego na Zjazd Zjednoczeniowy 15 grudnia 1948, po którym powstała Polska Zjednoczona Partia Robotnicza[1][4][29][30]. Na zjeździe przedstawił sytuację sanockiej fabryki „Sanowag”, uzyskując od ministra finansów Hilarego Minca zapewnienie o przekazaniu wsparcia finansowego na odbudowę zakładu[31]. Wkrótce potem został członkiem historycznie pierwszego KW PZPR w Rzeszowie, powołanego 23 grudnia 1948, a jednocześnie wybrany członkiem egzekutywy KW PZPR i kierownikiem Wydziału Zawodowego[32][33][34][35]. Podczas I Wojewódzkiej Konferencji Wyborczej w Rzeszowie 11-12 czerwca 1949 został ponownie wybrany na członka KW PZPR[36]. Do 1950 był kierownikiem Wydziału Socjalnego przy KW PZPR[4]. W 1950 został przewodniczącym Okręgowej Rady Związków Zawodowych (ORZZ)[4]. Pozostawał członkiem władz wojewódzkich PZPR w latach 50. określany jako „stary działacz partyjny”[37]. W 1954 przeszedł na rentę z uwagi na stan zdrowia[4].

Zmarł 26 listopada 1983 w wieku 86 lat[2][4][38][39]. Został pochowany na Cmentarzu Wilkowyja w Rzeszowie 30 listopada 1983[2][4][38]. Jego żoną była Zofia (1900-1977)[40].

Odznaczenia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w Jan Huczko. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 3, Nr 35 (291) z 20-31 grudnia 1983. 
  2. a b c Jan Huczko. grobonet.erzeszow.pl. [dostęp 2017-08-14].
  3. Władysław Sygnarski: Kronika Zakładu. Sprawozdanie Przemysłowej Szkoły Uzupełniającej w Sanoku za rok 1913/1914. 1915, s. 12.
  4. a b c d e f g h i j k l m n o p q Tow. Jan Huczko nie żyje. „Nowiny”, s. 2, Nr 281 z 29 listopada 1983. 
  5. Idea KPP żyje i zwycięża. „Nowiny”, s. 3, Nr 291 z 5 grudnia 1958. 
  6. a b c Augustyn Ciulik. W 20 rocznicę krwawej demonstracji w Sanoku. „Nowiny Rzeszowskie”, s. 3, Nr 66 z 7 marca 1950. 
  7. Dzień 6. III. 1930. roku w Sanoku przeszedł do historii walk klasy robotniczej w Polsce. „Głos Sanowagu”, s. 1, Nr 2 (7) z 28 lutego 1955. 
  8. Henryk Cimek: Ruch robotniczy na ziemi rzeszowskiej (1918–1939). W: Bronisław Syzdek (red. nauk.): Ruch robotniczy na ziemi rzeszowskiej 1918–1975. Warszawa: Książka i Wiedza, 1980, s. 68.
  9. Główne kierunki walki o zdobycie i utrzymanie władzy ludowej na Rzeszowszczyźnie (sierpień 1944 – czerwiec 1945). W: Edward Olszewski: Początki władzy ludowej na Rzeszowszczyźnie 1944–1947. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie, 1974, s. 151.
  10. Bronisław Syzdek: Ruch robotniczy w województwie rzeszowskim w latach 1944–1948. W: Bronisław Syzdek (red. nauk.): Ruch robotniczy na ziemi rzeszowskiej 1918–1975. Warszawa: Książka i Wiedza, 1980, s. 270.
  11. I. PPR na czele frontu narodowego w walce o przeprowadzenie podstawowych reform społecznych. Obsada personalna kierownictwa KW PPR w latach 1944-1948. W: Kształtowanie się władzy ludowej na Rzeszowszczyźnie. T. I. Rzeszów: Komitet Wojewódzki PZPR w Rzeszowie, 1965, s. 18.
  12. Andrzej Brygidyn, W latach powojennych. W dobie stalinowskiego terroru w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 778.
  13. Bronisław Syzdek: Rola PPR w ustanowieniu i utrwaleniu władzy ludowej w województwie rzeszowskim. W: Marian Aleksiewicz (red.): Wkład PPR w utworzenie jednolitych Związków Zawodowych. Warszawa: Książka i Wiedza, 1976, s. 123.
  14. Bronisław Syzdek: Ruch robotniczy w województwie rzeszowskim w latach 1944–1948. W: Bronisław Syzdek (red. nauk.): Ruch robotniczy na ziemi rzeszowskiej 1918–1975. Warszawa: Książka i Wiedza, 1980, s. 281.
  15. Bronisław Syzdek: Ruch robotniczy w województwie rzeszowskim w latach 1944–1948. W: Bronisław Syzdek (red. nauk.): Ruch robotniczy na ziemi rzeszowskiej 1918–1975. Warszawa: Książka i Wiedza, 1980, s. 275.
  16. I. PPR na czele frontu narodowego w walce o przeprowadzenie podstawowych reform społecznych. Obsada personalna kierownictwa KW PPR w latach 1944-1948. W: Kształtowanie się władzy ludowej na Rzeszowszczyźnie. T. I. Rzeszów: Komitet Wojewódzki PZPR w Rzeszowie, 1965, s. 16.
  17. Walka polityczna na Rzeszowszczyźnie w okresie lipiec 1945 – czerwiec 1946). W: Edward Olszewski: Początki władzy ludowej na Rzeszowszczyźnie 1944–1947. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie, 1974, s. 193-194.
  18. I. PPR na czele frontu narodowego w walce o przeprowadzenie podstawowych reform społecznych. Okręgowa Komisja Związków Zawodowych w Rzeszowie i jej praca organizacyjna. W: Kształtowanie się władzy ludowej na Rzeszowszczyźnie. T. I. Rzeszów: Komitet Wojewódzki PZPR w Rzeszowie, 1965, s. 90.
  19. Bronisław Syzdek: Rola PPR w ustanowieniu i utrwaleniu władzy ludowej w województwie rzeszowskim. W: Marian Aleksiewicz (red.): Wkład PPR w utworzenie jednolitych Związków Zawodowych. Warszawa: Książka i Wiedza, 1976, s. 125.
  20. a b Bronisław Syzdek: Ruch robotniczy w województwie rzeszowskim w latach 1944–1948. W: Bronisław Syzdek (red. nauk.): Ruch robotniczy na ziemi rzeszowskiej 1918–1975. Warszawa: Książka i Wiedza, 1980, s. 282.
  21. Związki Zaw. woj. rzeszowskiego będą głosowały 3 razy „tak”. „Dziennik Rzeszowski”, s. 1, Nr 140 z 21-22 czerwca 1946. 
  22. I. PPR na czele frontu narodowego w walce o przeprowadzenie podstawowych reform społecznych. Okręgowa Komisja Związków Zawodowych w Rzeszowie i jej praca organizacyjna. W: Kształtowanie się władzy ludowej na Rzeszowszczyźnie. T. I. Rzeszów: Komitet Wojewódzki PZPR w Rzeszowie, 1965, s. 91, 92.
  23. Bronisław Syzdek: Rola PPR w ustanowieniu i utrwaleniu władzy ludowej w województwie rzeszowskim. W: Marian Aleksiewicz (red.): Wkład PPR w utworzenie jednolitych Związków Zawodowych. Warszawa: Książka i Wiedza, 1976, s. 126.
  24. I. PPR na czele frontu narodowego w walce o przeprowadzenie podstawowych reform społecznych. Kongres Związków Zawodowych i jego znaczenie. W: Kształtowanie się władzy ludowej na Rzeszowszczyźnie. T. I. Rzeszów: Komitet Wojewódzki PZPR w Rzeszowie, 1965, s. 93.
  25. Walka polityczna na Rzeszowszczyźnie w okresie lipiec 1945 – czerwiec 1946). W: Edward Olszewski: Początki władzy ludowej na Rzeszowszczyźnie 1944–1947. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie, 1974, s. 227-228.
  26. Bronisław Syzdek: Rola PPR w ustanowieniu i utrwaleniu władzy ludowej w województwie rzeszowskim. W: Bronisław Syzdek (red.): Działalność PPR na ziemi rzeszowskiej (szkice, opracowania, wspomnienia). Warszawa: Książka i Wiedza, 1976, s. 85.
  27. Bronisław Syzdek: Ruch robotniczy w województwie rzeszowskim w latach 1944–1948. W: Bronisław Syzdek (red. nauk.): Ruch robotniczy na ziemi rzeszowskiej 1918–1975. Warszawa: Książka i Wiedza, 1980, s. 328.
  28. I. PPR na czele frontu narodowego w walce o przeprowadzenie podstawowych reform społecznych. Obsada personalna kierownictwa KW PPR w latach 1944-1948. W: Kształtowanie się władzy ludowej na Rzeszowszczyźnie. T. I. Rzeszów: Komitet Wojewódzki PZPR w Rzeszowie, 1965, s. 16.
  29. Bronisław Syzdek: Rola PPR w ustanowieniu i utrwaleniu władzy ludowej w województwie rzeszowskim. W: Marian Aleksiewicz (red.): Wkład PPR w utworzenie jednolitych Związków Zawodowych. Warszawa: Książka i Wiedza, 1976, s. 128.
  30. Bronisław Syzdek: Ruch robotniczy w województwie rzeszowskim w latach 1944–1948. W: Bronisław Syzdek (red. nauk.): Ruch robotniczy na ziemi rzeszowskiej 1918–1975. Warszawa: Książka i Wiedza, 1980, s. 356.
  31. Jan Grygiel. Wspomnienia o trudnej drodze. Trzy zjazdy. „Nowiny”, s. 5, Nr 271 z 6-7 grudnia 1975. 
  32. III. Realizacja 3-letniego planu odbudowy. Kongres zjednoczeniowy partii robotniczych. W: Kształtowanie się władzy ludowej na Rzeszowszczyźnie. T. II. Rzeszów: Komitet Wojewódzki PZPR w Rzeszowie, 1966, s. 237-238.
  33. III. Realizacja 3-letniego planu odbudowy. Aparat partyjny KW PZPR w Rzeszowie. W: Kształtowanie się władzy ludowej na Rzeszowszczyźnie. T. II. Rzeszów: Komitet Wojewódzki PZPR w Rzeszowie, 1966, s. 238.
  34. Bronisław Syzdek: Rola PPR w ustanowieniu i utrwaleniu władzy ludowej w województwie rzeszowskim. W: Bronisław Syzdek (red.): Działalność PPR na ziemi rzeszowskiej (szkice, opracowania, wspomnienia). Warszawa: Książka i Wiedza, 1976, s. 98.
  35. Bronisław Syzdek: Ruch robotniczy w województwie rzeszowskim w latach 1944–1948. W: Bronisław Syzdek (red. nauk.): Ruch robotniczy na ziemi rzeszowskiej 1918–1975. Warszawa: Książka i Wiedza, 1980, s. 358.
  36. III. Realizacja 3-letniego planu odbudowy. Aparat partyjny KW PZPR w Rzeszowie. W: Kształtowanie się władzy ludowej na Rzeszowszczyźnie. T. II. Rzeszów: Komitet Wojewódzki PZPR w Rzeszowie, 1966, s. 239-240.
  37. Władysław Ważniewski: Rozwój i działalność PZPR w województwie rzeszowskim 1948–1973. W: Bronisław Syzdek (red. nauk.): Ruch robotniczy na ziemi rzeszowskiej 1918–1975. Warszawa: Książka i Wiedza, 1980, s. 395.
  38. a b Jan Huczko. Nekrolog. „Nowiny”, s. 5, Nr 282 z 30 listopada 1983. 
  39. Gazeta Sanocka – Autosan” nr 35 z 1983 błędnie podała datę 28 listopada 1983, zob. Jan Huczko. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 3, Nr 35 (291) z 20-31 grudnia 1983. 
  40. Jan Huczko. grobonet.erzeszow.pl. [dostęp 2017-08-14].
  41. M.P. z 1946 r. nr 115, poz. 214.
Na podstawie artykułu: "Jan Huczko" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy