Iglaste


Iglaste w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Iglaste, szpilkowe (Pinopsida Burnett, dawniej Coniferopsida) − klasa drzew lub krzewów należących do typu (gromady) nagonasiennych. Należy do niej ok. 600 gatunków roślin.

Spis treści

Charakterystyka | edytuj kod

Pokrój 
Szpilkowe to w przeważającej części drzewa, osiągające największe w świecie roślin wysokości (sekwoja osiąga 100 m.). Nieliczne są krzewy.
Pień 
Rdzeń wykształcony jest słabo, prawie cała masa pnia wykształcona jest z drewna wtórnego.
Liście 
Drobne, szpilkowate lub łuskowate, rzadko opadają co roku (modrzew). Bardzo rzadko liście są duże i płaskie. Występuje w nich charakterystyczna tkanka transfuzyjna, która otacza wiązki przewodzące.
Kwiaty 
Rozdzielnopłciowe, które są zebrane w szyszkach męskich i żeńskich. Męskie narządy rozrodcze mają postać łusek lub tarczek, do których przyczepione są mikrosporangia. Grupa łusek lub tarczek tworzy strobil, rzadko łączą się one w strobil złożony (sosna).
Drewno 
Posiada przewody żywiczne.

Współczesne nazewnictwo | edytuj kod

Współczesne zasady nomenklatury biologicznej wymagają, by nazwy wyższych taksonów wywodzić od typowego rodzaju, którym zarówno dla Pinophyta jak i dla Pinopsida jest sosna (Pinus). Stąd też istotna zmiana, jaką jest zaniechanie posługiwania się terminami Gymnospermae i Coniferopsida.

Systematyka | edytuj kod

Drzewo filogenetyczne iglastych (Farjon (2003), Quinn & Price (2003) i Price (2003)).

Systematyka iglastych jest przedmiotem nieustannej dyskusji, dlatego też istnieje kilka systemów klasyfikacji klasy Pinopsida. Jeden z nich[potrzebny przypis], zakładający istnienie typów (gromad): Cycadophyta, Ginkgophyta, Gnetophyta i Magnoliophyta oraz Pinophytanagonasienne właściwe, zalicza do tych ostatnich tylko jedną klasę współcześnie żyjących roślin, a mianowicie iglaste (Pinopsida).

Iglaste w przeszłości dzielono także na dwa rzędy[1]: sosnowce (Pinales) i cisowce (Taxales), ten drugi zawierający tylko jedną rodzinę, cisowatych. Taka interpretacja systematyki tej grupy sprawiała, że iglaste były grupą polifiletyczną. Alternatywny podział proponował[potrzebny przypis] wyróżnienie trzech rzędów: iglaste (z rodziną Pinaceae), araukariowce (z Araucariaceae i Podocarpaceae) oraz cisowców, zawierających pozostałe rodziny.

Duże uznanie znalazła tendencja polegająca na zgrupowaniu wszystkich rodzin w jednym rzędzie – sosnowce, szpilkowce (Pinales)[1][2].

Podział według Jamesa Reveala[3]

Odporność na zanieczyszczenia | edytuj kod

Drzewa iglaste są bardziej wrażliwe na działanie tlenków siarki i innych szkodliwych gazów niż liściaste. Najprawdopodobniej dlatego, że w igłach zachodzi kumulacja zanieczyszczeń, a drzewa liściaste, tracąc liście każdego roku, pozbywają się części tych zanieczyszczeń[4].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Alicja Szweykowska, Jerzy (red.) Szweykowski: Słownik botaniczny. Wyd. wydanie II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003. ISBN 83-214-1305-6.
  2. Alicja Szweykowska, Jerzy (red.) Szweykowski: Botanika. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1993. ISBN 83-01-10952-1.
  3. Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999. Systematyka klasy Pinopsida w Crescent Bloom. [dostęp 20 kwietnia 2008].
  4. M Stankiewicz, M. Wawrzyniak-Kulczyk: Poznaj, zbadaj - chroń środowisko, w którym żyjesz. WSiP, Warszawa 1997.
Na podstawie artykułu: "Iglaste" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy