Gamma Ceti


Współrzędne: 02h43m18,039s; +03°14′08,94″

Gamma Ceti w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Gamma Ceti (Kaffaljidhma, γ Cet) – gwiazda w konstelacji Wieloryba, w odległości ok. 80 lat świetlnych od Słońca.

Spis treści

Nazwa | edytuj kod

Gwiazda nosi tradycyjną nazwę Kaffaljidhma, która wywodzi się z języka arabskiego. Wyrażenie ‏الكف الجذماء‎ Al Kaff al Jidhmah oznacza „część dłoni” i wywodzi się z arabskiego wyobrażenia ręki umalowanej henną (główną częścią był gwiazdozbiór Kasjopei). Pierwotnie odnosiło się do asteryzmu złożonego z gwiazd α, γ, δ, λ, μ, ξ¹ i ξ² Ceti, później było stosowane do gwiazdy Alfa Ceti (Menkar), a współcześnie odnosi się wyłącznie do Gamma Ceti[2][3]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna zatwierdziła użycie nazwy Kaffaljidhma dla określenia tej gwiazdy[4].

Właściwości fizyczne | edytuj kod

Jest to układ podwójny, złożony z gwiazd o jasnościach 3,540[5] i 6,119m[6] (jasność całego układu wynosi 3,47m[1]). Na sferze niebieskiej są one odległe od siebie o 2,9 sekundy kątowej[7]. Krążą wokół wspólnego środka masy, dzieli je odległość co najmniej 70 au, a okres orbitalny to ponad 320 lat[2].

Składnik A jest białą gwiazdą ciągu głównego o typie widmowym A2[1]. Świeci 19 razy jaśniej od Słońca, jest też od niego około dwukrotnie masywniejszy. Temperatura jego powierzchni to ok. 8700 K[2]. Składnik B o typie widmowym F jest chłodniejszy, jego jasność przewyższa słoneczną 1,6 raza, a masa 1,3 raza. Gwiazdy te w przyszłości skończą życie jako para białych karłów[2].

W odległości co najmniej 21 000 au od tego układu znajduje się trzecia, mniejsza gwiazda typu widmowego K5 o jasności 10,1m, która charakteryzuje się identycznym ruchem własnym, czyli prawdopodobnie jest związana grawitacyjnie z tym układem. Ze względu na znaczną odległość w przyszłości perturbacje ze strony innych gwiazd mogą oddzielić ją od centralnej pary[2].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i j Gamma Ceti w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f g Jim Kaler: KAFFALJIDHMA (Gamma Ceti) (ang.). STARS. [dostęp 2017-02-16].
  3. Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 197.
  4. Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2018-08-10. [dostęp 2018-12-03].
  5. Gamma Ceti A w bazie SIMBAD (ang.)
  6. Gamma Ceti B w bazie SIMBAD (ang.)
  7. Kaffaljidhma (ang.). Alcyone ephemeris. [dostęp 2017-02-16].
Na podstawie artykułu: "Gamma Ceti" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy