Zmień miasto: Kraków | Warszawa | Wrocław | Poznań

Wyszukiwarka naukowa » nauki biologiczne » biologia » botanika » zoologia » słownik biologiczny » słownik ekologiczny

Galen

Galen – Wikipedia, wolna encyklopedia

Galen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Skocz do: nawigacja, szukaj Galen

Galen, właściwie Claudius Galenus (ok. 130 - 200 n.e.) – rzymski lekarz greckiego pochodzenia, anatom, utalentowany badacz i pisarz, jeden z najznakomitszych starożytnych lekarzy, wywarł olbrzymi wpływ na rozwój nauk medycznych w średniowieczu i odrodzeniu.

Spis treści

Życie i działalność | edytuj kod

Urodził się w Pergamonie, a ponieważ w mieście działała szkoła medyczna, której główną rolą była piecza nad gladiatorami, tam właśnie Galen stawiał pierwsze kroki w dziedzinie chirurgii i anatomii. Później podjął studia medyczne i filozoficzne w Pergamonie, a następnie w Smyrnie, Koryncie, Palestynie i Aleksandrii[1]. Po powrocie do Pergamonu w roku 158[1] został głównym lekarzem gladiatorów. W 161 roku zamieszkał w Rzymie i leczył filozofa Eudemusa (swojego byłego nauczyciela), dzięki któremu poznał wiele ważnych osób [2]. Później został lekarzem na dworze Marka Aureliusza i zajmował się leczeniem także Lucjusza Werusa i Kommodusa. Związany z dworem cesarskim do końca życia, zmarł prawdopodobnie w Rzymie.

Osiągnięcia naukowe | edytuj kod

Opisał 7 nerwów czaszkowych, zastawki serca oraz różnice między tętnicami i żyłami; między innymi wykazał, że tętnicami płynie krew, a nie powietrze, jak sądzono dotychczas. Opisy jego są jasne i przekonujące - zachwycał się nimi Huxley. W pracach swoich zebrał Galen wiedzę anatomiczną poprzedników, do której dołączył obserwacje własne. Kiedy nie miał do dyspozycji ciał ludzkich, opierał się na sekcji zwierząt, w tym makaków. Opisał dodatni wpływ ćwiczeń fizycznych na rozwój ciała. Usystematyzował wady postawy i jako pierwszy wprowadził terminy: scoliosis, kyphosis, lordosis. Twierdził, że zdrowie wymaga równowagi między czterema składnikami organizmu: śluzem, czarną żółcią, żółtą żółcią oraz krwią. Wprowadził termin temperatury obojętnej, dla której Galen przyjął 0 stopni (wg Galena zależała ona od szerokości geograficznej). Na podstawie obserwacji wpływu różnych środków na ludzki organizm wprowadził on cztery stopnie zimna. Dokonał podziału substancji na maści, kremy, papki i płyny oraz wprowadził kosmetykę do świata medycyny.

Jego idee, nawiązujące do tez Hipokratesa, wywarły wpływ na nauki medyczne w ciągu kilkunastu kolejnych stuleci. Jego sposoby opracowywania lekarstw obowiązywały w zachodniej Europie przez 1500 lat po jego śmierci.

Błędy w teoriach Galena | edytuj kod

De curandi ratione

Mimo tak znaczących osiągnięć Galen nie ustrzegł się błędów. Opierał się jedynie na sekcjach zwierząt (najczęściej małp), w których popełnił wiele błędów, nawet w sprawach, które już wcześniej znano z sekcji zwłok człowieka. Jego wiedza ogólna i autorytet były w tamtych czasach tak duże, że nawet takie błędy zostały wówczas uznane za "poprawki" i w dużej mierze zaciążyły one na nauce okresu średniowiecza. Między innymi powtarzano za nim, że krew rodzi się z pokarmów w wątrobie, żółć powstaje w śledzionie, natomiast powietrze przechodzi do serca bezpośrednio z płuc.

Dopiero 15 wieków później Andreas Vesalius w swym dziele "Budowa ludzkiego ciała" (De humani corporis fabrica) udowodnił, że Galen nie wykonał żadnych sekcji ludzkich zwłok.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Praca zbiorowa, 2006, Wielka Historia Świata, t.10, Polskie Media Amer.Com, ss. 243, ISBN 83-7425-365-7
  2. von Staden H. (ed. trans.) Herophilus: The Art of Medicine in Early Alexandria. Cambridge University Press, 1989 ISBN 0-521-23646-0, 9780521236461

Bibliografia | edytuj kod

  • Zaręba B., "O budowie i czynnościach ciała ludzkiego", Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1970.

Zobacz też | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):

Pikieta przeciwko autostradzie w dolinie Rospudy 2006-07-28 18:52:44: Chrońmy Rospudę!!! - pod takim hasłem odbyła się w piątek po południu pikieta obywatelska przed pałacem prezydenta przeciwko budowie drogi ekspresowej przez dolinę rzeki Rospudy. Około 200 osób z ... >> zobacz <<

Wielki pożar szaleje w wysuszonej Portugalii 2005-08-09 11:37:13: Największy w tym roku pożar szaleje w wyschnięte na wiór Portugalii. Zginęła co najmniej jedna osoba, dwie są zaginione, kilka jest rannych, a kilkaset zostało ewakuowanych. Po 35 godzinach walki z ... >> zobacz <<

Wirus H5N1 dotarł do Austrii i Francji 2006-02-19 03:12:45: Niebezpieczny dla ludzi szczep wirusa ptasiej grypy dotarł do Francji. H5N1 wykryto u martwej kaczki znalezionej w departamencie Ain we wschodniej części kraju. Wcześniej obecność wirusa potwierdzono ... >> zobacz <<

Najczęściej szukane: Biologia w szkole » Matura 2013 » Kierunki studiów » Kierunek lekarski (medycyna) » Studenckie życie (studia) Matura z biologii 2013 » Matura z biologii 2013 » Matura z chemii 2013 » Książki do matury 2013



Aktualności

"Galen"