Frankfurt nad Menem


Na mapach: 50°07′N 8°41′E/50,116667 8,683333

Frankfurt nad Menem w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Frankfurt nad Menem (niem. Frankfurt am Main i, ˈfʁaŋkfʊɐt am ˈmaɪn, Frankfurt a. M.) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, w rejencji Darmstadt, piąte co do wielkości miasto Niemiec i jedna z najważniejszych metropolii finansowych świata oraz znane centrum wystawiennicze.

Spis treści

Położenie | edytuj kod

Miasto leży po obu stronach rzeki Men u stóp gór Taunus.

Dzięki swojemu centralnemu położeniu stanowi ważny węzeł komunikacyjny, z drugim pod względem liczby pasażerów lotniskiem w Europie (8. miejsce na świecie). Frankfurt jest największym miastem Hesji, lecz stolicą kraju związkowego jest Wiesbaden. Frankfurt leży w obszarze 5,8 milionowego regionu metropolitalnego Ren-Men (Rhein-Main-Gebiet).

Historia | edytuj kod

Na terenie obecnego Frankfurtu Rzymianie wznieśli w I w. n.e. kilka obozów wojskowych, a później także miasto Nida, istniejące do drugiej połowy III w. n.e.[2]

Frankfurt wzmiankowany jest po raz pierwszy dopiero w 793 r., jednak już w 794 r. pojawia się w dokumentach jako znacząca miejscowość.

W 843 r. Frankfurt był przejściowo siedzibą królów Franków Wschodnich i miejscem, gdzie odbywały się sejmy Rzeszy. W 1220 r. Frankfurt został wolnym miastem Rzeszy (Freie Reichsstadt), dzięki temu podlegał bezpośrednio władzy cesarskiej i posiadał własnych, niezależnych przedstawicieli w Reichstagu.

Większość wyborów królów Rzeszy od 1147 r. odbywała się we Frankfurcie. W 1356 r. Złota Bulla Karola IV potwierdziła Frankfurt jako miejsce wyboru cesarzy niemieckich. Od 1562 r. we Frankfurcie odbywały się koronacje królów i cesarzy Świętego Cesarstwa Rzymskiego aż do 1792 (wybór i koronacja Franciszka II Habsburga).

Od XVI wieku rozwój sztuki i rzemiosła, dbałość o naukę, wynalazek druku w niedalekiej Moguncji przyczyniły się również tu do rozwoju oświaty i nauki.

Od XV do XVII wieku odbywały się we Frankfurcie największe w Niemczech targi książki, wznowione od 1949 r.

W 1648 r. w ramach postanowień pokoju westfalskiego potwierdzono status Frankfurtu jako wolnego miasta Rzeszy (Freie Stadt Frankfurt), co przyczyniło się do jego ponownego rozwoju po zniszczeniach wojny trzydziestoletniej.

W drugiej połowie XVIII wieku przybyło do Frankfurtu wiele rodzin niderlandzkich, które przyczyniły się do ożywienia przedsiębiorczości i rozwoju rzemiosła. Jednocześnie odbywające się tu koronacje cesarzy niemieckich znacznie ożywiły miasto.

W 1836 r. Frankfurt przyłączył się do Niemieckiego Związku Celnego (Deutscher Zollverein).

W 1848 r. we frankfurckim kościele Świętego Pawła (Paulskirche) obradował parlament frankfurcki – pierwszy demokratyczny parlament o charakterze ogólnoniemieckim. Obradowano tam nad zjednoczeniem rozczłonkowanych przez Kongres wiedeński Niemiec. Uchwały tego parlamentu były także podstawą Konstytucji Republiki Weimarskiej z 1919 r.

W 1866 r. Frankfurt wcielono do Prus, a po II wojnie światowej stał się częścią kraju związkowego Hesja.

W 1944 r. na skutek alianckich bombardowań Frankfurt został zniszczony w ponad 70%, a stopień zniszczeń Starego Miasta przekroczył 90%. Po wojnie odbudowano tylko niewielką część zniszczonych historycznych obiektów. W latach 1945–1949, podczas alianckiej okupacji Niemiec Frankfurt n. Menem znalazł się w strefie francuskiej, natomiast duża część Hesji w strefie amerykańskiej.

W 1949 r. miasto było typowane jako ewentualna stolica Niemiec Zachodnich w zastępstwie Berlina. Pomysł ten forsowany był przez socjaldemokratów (SPD).

Miasto stało się siedzibą wielu instytucji bankowych i towarzystw ubezpieczeniowych. Od 1999 r. mieści się tu Europejski Bank Centralny. Z miastem przez szereg lat związany był były przewodniczący Centralnej Rady Żydów w Niemczech Ignatz Bubis (był m.in. radnym miejskim).

Podział administracyjny | edytuj kod

Podział administracyjny Frankfurtu Frankfurt nad Menem Zniszczone centrum Frankfurtu w 1945 r. Hauptwache

Miasto podzielone jest administracyjnie na 46 części miasta (Stadtteile) ponumerowanych od 1 do 47 (numer 23 nie istnieje).

Części miasta: Altstadt, Bahnhofsviertel, Bergen-Enkheim, Berkersheim, Bockenheim, Bonames, Bornheim, Dornbusch, Eckenheim, Eschersheim, Fechenheim, Flughafen, Frankfurter Berg, Gallus, Ginnheim, Griesheim, Gutleutviertel, Harheim, Hausen, Heddernheim, Höchst, Innenstadt, Kalbach-Riedberg, Nied, Nieder-Erlenbach, Nieder-Eschbach, Niederrad, Niederursel, Nordend-Ost, Nordend-West, Oberrad, Ostend, Praunheim, Preungesheim, Riederwald, Rödelheim, Sachsenhausen-Nord, Sachsenhausen-Süd, Schwanheim, Seckbach, Sindlingen, Sossenheim, Unterliederbach, Westend-Nord, Westend-Süd oraz Zeilsheim.

Politycznie miasto podzielone jest na 16 okręgów (Ortsbezirke).

Okręgi: Bergen-Enkheim, Harheim, Innenstadt I, Innenstadt II, Innenstadt III, Innenstadt IV, Kalbach-Riedberg, Mitte-Nord, Mitte-West, Nieder-Erlenbach, Nieder-Eschbach, Nord-Ost, Nord-West, Ost, Süd oraz West.

Polityka | edytuj kod

Władze miasta składają się ze zgromadzenia deputowanych miejskich oraz z 16 rad dzielnic, wybieranych co pięć lat.

Władzę wykonawczą sprawuje burmistrz miasta wraz z magistratem, wybieranymi bezpośrednio co sześć lat.

Gospodarka | edytuj kod

Przedsiębiorstwa | edytuj kod

Frankfurt nad Menem jest przede wszystkim znanym na świecie centrum finansowym. W centrum miasta (Bankenviertel) znajdują się centrale największych niemieckich banków prywatnych – Deutsche Bank czy mieszczący się w charakterystycznym prawie trzystumetrowym wieżowcu Commerzbank. We Frankfurcie ma również swoją siedzibę banki komercyjne: ING-DiBA, SEB AG, jak również wiele znaczących prywatnych domów bankierskich oraz innych instytucji finansowych.

Z innych instytucji finansowych w mieście należy wymienić DZ Bank (i jego spółki-córki: Union Investment, DVB Bank i Reisebank), Frankfurter Sparkasse (Fraspa), Frankfurter Volksbank, Landesbank Hessen-Thüringen (Helaba) oraz DekaBank. Ponadto we Frankfurcie ma swoją siedzibę około 300 innych banków, przeważnie zagranicznych.

Frankfurt jest również drugim na świecie miejscem obrotu papierami wartościowymi, obsługując zdecydowaną większość rynku niemieckiego. Mieści się tu prowadzona przez Deutsche Börse AG giełda papierów wartościowych Börse Frankfurt oraz elektroniczna platforma obsługi rynku kasowego XETRA.

Poza licznymi instytucjami finansowymi w mieście mają swoją siedzibę również przedsiębiorstwa z branży chemicznej, przedsiębiorstwa z branży oprogramowania komputerowego i call center.

Targi | edytuj kod

 Osobny artykuł: Messe Frankfurt.

Ważniejsze imprezy targowe:

Skyline

Instytucje publiczne i organizacje | edytuj kod

Frankfurt nad Menem jest metropolią bankową, również w odniesieniu do publicznych instytucji finansowych, a mianowicie swe siedziby mają tu:

Poza tym Frankfurt jest siedzibą Niemieckiej Biblioteki Narodowej (Deutsche Nationalbibliothek), Oberlandesgericht Frankfurt am Main, Hessisches Landesarbeitsgericht, Landgericht Frankfurt am Main i Bundesdisziplinargericht.

Transport | edytuj kod

Można powiedzieć, że Frankfurt jest centralnym punktem Europy, co stanowi o jego znaczeniu jako węzła komunikacyjnego:

Frankfurt odgrywa również znaczącą rolę w internecie. Znajduje się tu największy w Niemczech internetowy punkt wymiany ruchu DE-CIX oraz DENIC, organizacja zarządzająca niemiecką domeną internetową .de.

Do głównych ulic handlowych miasta należą: Zeil i Freßgass.

 Z tym tematem związana jest kategoria: Transport we Frankfurcie nad Menem.

Architektura i zabytki | edytuj kod

Kościół Świętego Pawła (Paulskirche)

Kościoły ewangelickie | edytuj kod

  • Katharinenkirche (kościół św. Katarzyny)
  • Alte Nikolaikirche (kościół św. Mikołaja)
  • Peterskirche (kościół św. Piotra)
  • Dreikönigskirche (Trzech Króli)

Kościoły katolickie | edytuj kod

  • Liebfrauenkirche
  • Leonhardskirche
  • Kaiserdom St. Bartholomäus (Katedra Cesarska)
  • Herz-Marien-Kirche (kościół Niepokalanego Serca Maryi – polska parafia)
  • Markuskirche (kościół św. Marka)
  • Justinuskirche (kościół św. Justyna)

Synagogi | edytuj kod

Inne zabytki architektury | edytuj kod

Ratusz  Zobacz też: Wieżowce we Frankfurcie nad MenemBankenviertel.

Oświata i nauka | edytuj kod

Kultura | edytuj kod

Alte Oper we Frankfurcie nad Menem

Muzea i galerie | edytuj kod

We Frankfurcie działa wiele znaczących muzeów, często o zasięgu krajowym lub szerszym. W pobliżu Menu funkcjonuje tzw. Wybrzeże Muzeów (Museumsufer). W niedużej odległości od siebie, na obu brzegach rzeki znajduje się 13 różnych muzeów. Co roku we Frankfurcie odbywa się Noc Muzeów, a pod koniec sierpnia także Museumsuferfest (Festiwal Wybrzeża Muzeów).

Media | edytuj kod

Sport i rekreacja | edytuj kod

Kluby sportowe | edytuj kod

Frankfurt jest siedzibą kilku klubów sportowych, m.in.:

Miasto gości corocznie m.in. wyścigi kolarskieRund um den Finanzplatz Eschborn-Frankfurt, maratonFrankfurt Marathon oraz zawody w triathlonieIronman Germany.

Obiekty sportowe | edytuj kod

Największymi obiektami sportowymi we Frankfurcie są:

Miasta partnerskie | edytuj kod

Miasta partnerskie Frankfurtu nad Menem od 2005 roku

Ponadto zawarto umowy o współpracy z:

Przypisy | edytuj kod

  1. Bevölkerung der hessischen Gemeinden (niem.). statistik-hessen.de. [dostęp 2016-11-06].
  2. Piekarz P., 2017: Frankfurt nad Menem: od osadnictwa rzymskiego do siedziby Karolingów. Archeologia Żywa, 4 (66): 46-53.

Bibliografia | edytuj kod

  • Barbara M. Henke, Thomas Kirn, Ruth Rieger: Edition Die deutschen Städte – Frankfurt. Verlag C. J. Bucher München 1994, ​ISBN 3-7658-0873-3​.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (miasto liczące ponad 100 tysięcy mieszkańców):
Na podstawie artykułu: "Frankfurt nad Menem" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy