Europejska Agencja Kosmiczna


Na mapach: 48°51′36″N 2°21′00″E/48,860000 2,350000

Europejska Agencja Kosmiczna w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Europejska Agencja Kosmiczna (ang. European Space Agency, ESA; fr. Agence spatiale européenne, ASE) – międzynarodowa organizacja krajów europejskich, której celem jest eksploracja i wykorzystanie przestrzeni kosmicznej.

Siedziba organizacji znajduje się w Paryżu. Agencja została powołana na mocy konwencji z 30 maja 1975[3]. Mimo że sama konwencja weszła w życie dopiero 30 października 1980, organizacja zaczęła działać już w 1975 roku. Powstała z połączenia jej poprzedniczek – Europejskiej Organizacji Badań Kosmicznych (ESRO) i Europejskiej Organizacji Rozwoju Rakiet Nośnych (ELDO).

ESOC w Darmstadt

     Kraje członkowskie ESA

     Kraje, które podpisały umowę ECS

     Kraje, które podpisały Umowę o Współpracy

ESA zatrudnia ok. 1900 osób, a jej budżet na rok 2012 wynosi 4 mld euro[1]. Główny ośrodek ESTEC (European Space Research and Technology Centre) znajduje się w Noordwijk aan Zee w Holandii, Instytut Badawczy ESRIN (European Space Research Institute) mieści się we Frascati (Włochy), zaś siedzibą Centrum Operacji Kosmicznych ESOC (European Space Operations Centre) jest niemieckie miasto Darmstadt. W Niemczech (Kolonia) znajduje się też ośrodek szkolenia astronautów EAC (European Astronauts Centre). Kosmodrom należący do ESA znajduje się w Kourou w Gujanie Francuskiej, gdzie znajduje się Gujański Ośrodek Kosmiczny. Położenie blisko równika sprzyja zadaniu wysyłania na orbitę sztucznych satelitów.

Z dniem 1 lipca 2015 roku nowym dyrektorem generalnym ESA został Johann-Dietrich Wörner[4]. Zastąpił on na tym stanowisku Jean-Jacques Dordain, który sprawował tę funkcję od lipca 2003 roku[5]. Dyrektorowi generalnemu asystuje 11 dyrektorów, odpowiedzialnych za poszczególne oddziały ESA i za zarządzanie agencją (zobacz pełną listę).

Spis treści

Kraje członkowskie | edytuj kod

Od lutego 2015 roku w skład ESA wchodzą 22 państwa członkowskie. Poniższa tabela zawiera przegląd wszystkich państw członkowskich oraz ich wkład finansowy w ESA w 2012 roku.

Członkowie stowarzyszeni | edytuj kod

Obecnie jedynym członkiem stowarzyszonym ESA jest Kanada[1]. Wcześniej do grona zrzeszonych należały Austria, Norwegia i Finlandia, które później dołączyły do ESA jako pełnoprawni członkowie.

Kanada | edytuj kod

Od 1 stycznia 1979 Kanada posiada specjalny status kraju współpracującego z ESA. Jej przedstawiciele biorą udział przy podejmowaniu decyzji, kanadyjskie firmy mogą otrzymywać kontrakty na realizację programów kosmicznych.

Rozszerzenie | edytuj kod

Ceremonia podpisania umowy o przystąpieniu Polski do ESA, 13 września 2012 r.

Przyjęcie nowego członka wymaga jednomyślnej zgody Rady Agencji (art. 22 Konwencji) złożonej z delegatów państw członkowskich (art. 10).

Obecnie państwa wyrażające chęć przystąpienia do Europejskiej Agencji Kosmicznej muszą przejść następujące etapy:

  • podpisanie Umowy o Współpracy (ang. Cooperation Agreement) między państwem kandydackim a ESA;
  • podpisanie porozumienia o Europejskim Państwie Współpracującym (ang. European Cooperating State – ECS);
  • uczestnictwo (także finansowe) w pięcioletnim Planie dla Europejskich Państw Współpracujących (ang. Plan for European Cooperating State, PECS), który ma przygotować je do członkostwa w ESA – przedsiębiorstwa z tych państw w określonym zakresie mogą brać udział w programach kosmicznych ESA (do wysokości wnoszonej przez dane państwo kwoty składki na PECS);
  • z upływem okresu obowiązywania PECS – rozpoczęcie negocjacji o przystąpieniu do ESA bądź stowarzyszeniu, albo przedłużenie okresu obowiązywania PECS.

Dnia 27 kwietnia 2007 porozumienie PECS zostało podpisane przez przedstawicieli Polski i ESA. Umowa została ratyfikowana 28 kwietnia 2008 i opublikowana w Dzienniku Ustaw dnia 26 sierpnia[7]. Nadzór nad wdrażaniem porozumienia PECS sprawuje Ministerstwo Gospodarki. Negocjacje akcesyjne rozpoczęły się 28 listopada 2011 roku[8] i zakończyły się w kwietniu 2012 roku[9]. 12 czerwca 2012 r. rząd podjął decyzję o przystąpieniu do ESA[10]. Formalnie członkostwo Polska uzyskała 19 listopada 2012, wraz ze złożeniem kompletu dokumentów akcesyjnych u depozytariusza traktatu powołującego ESA, którym zgodnie art. 20 Konwencji jest rząd Francji.

Spory między członkami lub między członkiem a Agencją rozpatrywane są w postępowaniu arbitrażowym (art. 17 Konwencji).

Przedsięwzięcia | edytuj kod

Siedziba ESA w Paryżu Rakieta nośna Ariane 42P z satelitą Posejdon na kosmodromie Kourou Łączność zapewnia sieć anten satelitarnych systemu ESTRACK

Rakiety nośne | edytuj kod

Jednym z głównych celów Europejskiej Agencji Kosmicznej jest stworzenie floty rakiet nośnych wszystkich typów. Obecnie ESA posiada trzy rodzaje rakiet:

  • Ariane 5 – pod przewodnictwem ESA rozwinięta przez CNES (Francuską Agencję Kosmiczną) głównie we współpracy z EADS i SNECMA, w użyciu od 1997 r.
  • Sojuz STBrosyjska rakieta wykorzystywana przez ESA od 2007 r.
  • Vega – wyprodukowana przez ESA, pierwszy start 13 lutego 2012 r.

Europejskie rakiety Ariane 1, 2, 3 i 4 zostały już wycofane z eksploatacji.

Nawigacja satelitarna | edytuj kod

Wybrane misje kosmiczne | edytuj kod

Zakończone | edytuj kod

Aktualnie trwające | edytuj kod

Misje realizowane wraz z NASA | edytuj kod

Przyszłe misje | edytuj kod

Edukacja kosmiczna | edytuj kod

Europejska Agencja Kosmiczna stawia sobie również za cel wspieranie edukacji młodzieży i studentów w dziedzinach takich jak matematyka, fizyka, inżynieria i nauki przyrodnicze. Realizuje to przez programy edukacyjne wspierające nauczycieli jak np. Europejskie Biuro Edukacji Kosmicznej ESERO czy też konkursy dla młodzieży i staże dla studentów[14].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d Polska dołączy do Europejskiej Agencji Kosmicznej Media2 [dostęp 2012-09-16].
  2. Budżet ESA na rok 2013.
  3. Konwencja o utworzeniu Europejskiej Agencji Kosmicznej, sporządzona w Paryżu dnia 30 maja 1975 r. (Dz.U. z 2013 poz. 61)
  4. ESA: "Johann-Dietrich Woerner is a new ESA Director General" (ang.). esa.int/ESA. [dostęp 2015-07-11].
  5. Dordain Jean-Jacques (ang.). W: SpaceFacts [on-line]. 2010-12-31. [dostęp 2016-01-03].
  6. ESA: Polish flag raised at ESA (ang.). 2012-11-19. [dostęp 2012-11-19].
  7. Dz.U. z 2008 r. nr 154, poz. 959.
  8. Rozpoczęcie negocjacji akcesyjnych z ESA. W: Kosmonauta.net [on-line]. 2011-11-28. [dostęp 2016-01-03].
  9. Dyrektor generalny ESA przedstawia plany na rok 2012. W: Kosmonauta.net [on-line]. 2012-01-09. [dostęp 2016-01-03].
  10. Polska w ESA: decyzja zapadła odkrywcy.pl [dostęp 2012-06-17].
  11. ExoMars Trace Gas Orbiter and Schiaparelli Mission (2016), exploration.esa.int [dostęp 2019-02-05]  (ang.).
  12. Name Europe's robot to roam and search for life on Mars, exploration.esa.int [dostęp 2019-02-05]  (ang.).
  13. ESA PR 28-2018: BepiColombo blasts off to investigate Mercury's mysteries, sci.esa.int [dostęp 2019-02-05]  (ang.).
  14. ESA at the forefront of space education, European Space Agency [dostęp 2016-01-03] .

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (międzynarodowa organizacja rządowa):
Na podstawie artykułu: "Europejska Agencja Kosmiczna" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy