Dysk z Fajstos


Dysk z Fajstos w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Strona A dysku Strona B dysku

Dysk z Fajstos – gliniany dysk o średnicy około 16 cm i grubości około 1,2 cm, datowany na okres między 1650 a 1600 rokiem p.n.e. Odnaleziony został w 1908 roku w ruinach pałacu z czasów kultury minojskiej w Fajstos przez włoskiego archeologa Luigi Perniera[1]. Obecnie jest eksponowany w Muzeum Archeologicznym w Heraklionie.

Dysk pokryty jest obustronnie ciągiem napisów w postaci ideogramów, spiralnie odchodzących ze środka ku obrzeżu dysku. Spośród 241[2] odciśniętych stemplem[3] symboli rozróżniono 45 różnych znaków, przedstawiających głowy ludzkie, naczynia, narzędzia, okręty[4]. Linie dzielą dysk na 31 sekcji na stronie A i na 30 na stronie B[5], z których każda składa się od trzech do pięciu znaków.

Symbole te przypominają pismo linearne A[6]. Jedna z hipotez głosi, że napis jest w języku greckim.

Wielokrotnie podejmowano próby odcyfrowania dysku. M.in. w 1931 F.G. Gordon uznał, że tekst ten brzmi:

pan kroczący na skrzydłach po spokojnej ścieżce, gwiazd pogromca, spieniona zatoka, pogromca małych rekinów na pełzającym kwiecie; pan, pogromca końskiej skóry (lub powierzchnię skały), pies wspinający się po ścieżce, pies przechylający łapą dzbany z wodą, wdrapujący się po krętej ścieżce, wysuszający bukłak...

W 1948 grecki uczony K.D. Ktistopoulos ogłosił swoją wersję:

Pan Najwyższy - bóstwo, tronów mocarnych gwiazda,

Pan Najwyższy - słów pociechy delikatność,

Pan Najwyższy - proroctw dawca,

Pan Najwyższy - jaj białko.

Jedną z prób podjął Benon Szałek wysuwając przypuszczenie, że napis rozpoczyna się na brzegu krążka i biegnie spiralnie ku środkowi. Uznał ponadto, że dysk został zapisany w archaicznym języku greckim, a jego treścią jest modlitwa[7].

Tekst | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Władysław Kopaliński, Słownik mitów i tradycji kultury, Warszawa 1985, s. 270.
  2. Nancy H. Demand, The Mediterranean Context of Early Greek History, Chichester 2011, s. 135.
  3. Dysk z Fajstos, Fenomenalna podróbka?, Pismo linearne B i pisma pokrewne
  4. Mała encyklopedia kultury antycznej, red. Zdzisław Piszczek, Warszawa 1966, s. 244.
  5. Brak pewności którą ze stron uznać za awers, a także w jakim kierunku należy czytać napis.
  6. PiotrP. Cieśliński PiotrP., 6 historycznych tekstów, których nie udało się dotąd rozszyfrować, wyborcza.pl, 3 sierpnia 2017 [dostęp 2017-08-03] .
  7. Aleksander Kondratow Zaginione cywilizacje 1988 s.186, przypis do wydania polskiego.
Na podstawie artykułu: "Dysk z Fajstos" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy