Cyklamen


Cyklamen w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Mapa zasięgu różnych gatunków (kliknij)

Cyklamen (Cyclamen L.) – rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych. Należy do niego 20 gatunków[3][4]. Występują one w basenie Morza Śródziemnego, zwłaszcza w jego wschodniej części, poza tym w południowo-zachodniej Azji (po północny Iran). Jeden gatunek odkryty został w północno-wschodniej Somalii[4]. Zasiedlają kamieniste zarośla twardolistne, łąki alpejskie, widne lasy w miejscach skalistych, szczeliny skalne. Niektóre gatunki uprawiane są jako ozdobne[4].

Spis treści

Morfologia | edytuj kod

Pokrój
Byliny wytwarzające okrągłe bulwy rozwijające się tuż nad lub pod powierzchnią ziemi. Osiągać mogą u starych roślin (a mogą żyć co najmniej 100 lat) ponad 30 cm średnicy[4].
Liście
Mięsiste, sercowate, często z ciemnymi lub jasnymi plamami na górnej stronie blaszki. Długoogonkowe, ale rozpostarte zwykle tuż nad gruntem[4].
Kwiaty
Białe, różowe lub czerwone. Wyrastają pojedynczo na szczytach pędów i są skierowane w dół, ale 5 ich płatków korony jest skręconych i pionowo wywiniętych do góry. Kielich zrosłodziałkowy, z 5 ząbkami na szczycie. Pręcików jest 5, wystają do połowy z rurki korony, są równe, ich nitki są szerokie. Zalążnia górna, z pojedynczą komorą i szyjką[4].
Owoce
Kulistawe torebki z licznymi, lepkimi nasionami[4].

Systematyka | edytuj kod

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG IV z 2016)

Należy do podrodziny borowicowe (myrsinowe) Myrsinoideae, rodziny pierwiosnkowatych Primulaceae, która wraz z grupę siostrzaną rodziną hebankowatych należą do rzędu wrzosowców, grupy astrowych (asterids) w obrębie dwuliściennych właściwych (eudicots)[1].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal , klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe Takht. ex Reveal & Tahkt., nadrząd Primulananae R. Dahlgren ex Reveal, rząd pierwiosnkowce (Primulales Dumort.), podrząd Primulineae Burnett, rodzina pierwiosnkowate (Primulaceae Vent.), plemię Cyclameae Dumort., rodzaj cyklamen (Cyclamen L.)[5].

Wykaz gatunków[3]

Zastosowanie | edytuj kod

W krajach o cieplejszym klimacie cyklameny uprawiane są w ogrodach, zwłaszcza skalnych. Popularne w uprawie są różne odmiany cyklamena perskiego[4]. W Polsce do uprawy gruntowej nadaje się głównie cyklamen purpurowy, który jest wystarczająco mrozoodporny[6]. Niektóre cyklameny (zwłaszcza perski) uprawiane są jako rośliny pokojowe.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-12].
  2. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-28].
  3. a b Cyclamen. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2017-04-22].
  4. a b c d e f g h Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 201. ISBN 0-333-74890-5.
  5. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Cyclamen (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-28].
  6. Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
Na podstawie artykułu: "Cyklamen" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy