Cyjan (związek chemiczny)


Cyjan (związek chemiczny) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Niebezpieczeństwo

Cyjan (gr. κυανoῦς 'niebieski') – nieorganiczny związek chemiczny z grupy pseudohalogenów. Jest bezbarwnym, silnie trującym gazem o zapachu gorzkich migdałów[3].

Otrzymywanie | edytuj kod

Poprzez ogrzewanie cyjanku rtęci(II), w wyniku czego (CN)
2 zmienia się w brunatnawe ciało stałe[3], „paracyjan” (jest on najprawdopodobniej produktem polimeryzacji cyjanu):

Hg(CN)
2 → Hg + (CN)
2

Poprzez ogrzewanie mieszaniny Hg(CN)
2 i HgCl
2
(reakcja przebiega w niższej temperaturze niż dla czystego cyjanku i tworzy się mniej paracyjanu):

Hg(CN)
2 + HgCl
2 → Hg
2Cl
2 + (CN)
2

Mieszając stężone roztwory siarczanu miedzi(II) z cyjankiem potasu. Wytrąca się żółty osad cyjanku miedzi(II) Cu(CN)
2, który rozkłada się na cyjanek miedzi(I) CuCN i (CN)
2:

CuSO
4 + 2KCN → Cu(CN)
2 + K
2SO
4 2Cu(CN)
2 → 2CuCN + (CN)
2

Odwadniając szczawian amonu lub amid kwasu szczawiowego przy użyciu dekatlenku tetrafosforu:

(CONH
2)
2 → (CN)
2 + 2H
2O

Właściwości | edytuj kod

Spala się charakterystycznym niebieskim płomieniem o czerwonej otoczce[3]. Związek ten, ze względu na brak wodoru w cząsteczce ma bardzo wysoką temperaturę spalania w tlenie (około 4000 °C).

Ulega polimeryzacji do brunatnego ciała stałego, rozpuszczalnego w wodzie i etanolu. W zasadach dysproporcjonuje do jonów: cyjankowych (CN−
) i izocyjanianowych (OCN−
)[3].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Henri A.H.A. Favre Henri A.H.A., Warren H.W.H. Powell Warren H.W.H., Nomenclature of Organic Chemistry. IUPAC Recommendations and Preferred Names 2013 (Blue Book), Royal Society of Chemistry, International Union of Pure and Applied Chemistry, 2014, s. 902, DOI10.1039/9781849733069-FP001, ISBN 978-0-85404-182-4 .
  2. a b c d e f g h i j k l m Cyjan (ZVG: 38430) (ang. • niem.) w bazie GESTIS, Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA). [dostęp 2017-02-07].
  3. a b c d e Podręczny słownik chemiczny, RomualdR. Hassa (red.), JanuszJ. Mrzigod (red.), JanuszJ. Nowakowski (red.), Katowice: Videograf II, 2004, s. 96, ISBN 83-7183-240-0 .
  4. Cyjan (CID: 9999) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  5. a b c d e f g CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M.W.M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 3-130, 6-69, ISBN 978-1-4987-5429-3 .
  6. a b c Cyjan (ang.) w bazie ChemIDplus, United States National Library of Medicine. [dostęp 2017-02-07].
  7. a b Cyjan (ang.) w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2017-02-07].
Na podstawie artykułu: "Cyjan (związek chemiczny)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy