Bogusław Linda


Bogusław Linda w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Bogusław Linda (ur. 27 czerwca 1952 w Toruniu) – polski aktor, komik, reżyser, scenarzysta teatralny i filmowy oraz pedagog.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Ukończył II Liceum Ogólnokształcące w Toruniu. Absolwent krakowskiej PWST, współzałożyciel i wykładowca Warszawskiej Szkoły Filmowej.

Jako student nawiązał kontakt z krakowskim Teatrem Starym, jego debiutem okazał się Mikołka w Zbrodni i karze Fiodora Dostojewskiego (reż. Maciej Prus, 1977). W latach 1978–1981 grał w Teatrze Współczesnym we Wrocławiu w takich sztukach jak Czarodziejska góra Thomasa Manna oraz w Ameryce Franza Kafki (1980). Na początku lat 80. był aktorem w warszawskim Teatrze Studio.

Jego pierwszą ważną rolą była w Gorączce (1980) w reżyserii Agnieszki Holland, gdzie wcielił się w postać anarchisty Gryziaka. Następnie zagrał m.in. w Kobiecie samotnej (1981) tej samej reżyserki, w Człowieku z żelaza (1981) Andrzeja Wajdy, w Przypadku (1981) Krzysztofa Kieślowskiego i Matce Królów (1982) Janusza Zaorskiego, „grając bohaterów naznaczonych egzystencjalnym niepokojem, zmuszonych do beznadziejnych zmagań z wrogą rzeczywistością[1].

Bogusław Linda (2006)

Aktorskie emploi wrażliwca próbował przełamać w filmie Jacka Bromskiego Zabij mnie glino (1987), w którym zagrał groźnego przestępcę Jerzego Malika. W 1992 wcielił się w postać Franza Maurera, esbeka z zasadami, w Psach Władysława Pasikowskiego. Ta rola ukształtowała wizerunek Lindy jako cynicznego „twardziela”. Ugruntowały go role w filmach Psy 2 (1994), Sara (1997), Pułapka (1997), Demony wojny według Goi (1998).

W latach 90. uznanie krytyki przyniosły mu role sztukmistrza Stygmy w Jańciu Wodniku (1993) Jana Jakuba Kolskiego, Michała Suleckiego (ojca walczącego o prawo wychowywania swojej córki) w Tacie (1995) Macieja Ślesickiego, a także księdza Robaka w Panu Tadeuszu (1999) Andrzeja Wajdy. W 1996, podczas Festiwalu Gwiazd w Międzyzdrojach, odcisnął dłoń na Promenadzie Gwiazd.

W 2001 zagrał gangstera Alexa w filmie Władysława Pasikowskiego Reich, Petroniusza w filmie Jerzego Kawalerowicza Quo Vadis oraz policjanta w filmie drogi Sezon na leszcza.

Bogusław Linda (2012)

W 2005 zagrał rolę komediową w filmie Czas surferów oraz wystąpił w serialach komediowych Dziki (2004) oraz Dziki 2: Pojedynek (2005). W 2006 wystąpił w polsko-amerykańskim westernie Letnia miłość oraz spróbował swoich sił jako reżyser, nakręcając film Jasne błękitne okna, w którym zagrał u boku Joanny Brodzik i Beaty Kawki.

W 2009 zagrał podrywacza Cezarego w filmie komediowym Wojciecha Wójcika Randka w ciemno. 1 kwietnia 2011 premierę kinową miał film Macieja Ślesickiego Trzy minuty. 21:37, w którym wcielił się w rolę malarza.

5 października 2009 z rąk sekretarza stanu w MKiDN Piotra Żuchowskiego odebrał Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[2]. 16 maja 2014 został odznaczony, a 26 maja – udekorowany Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski „za wybitne zasługi dla polskiej kultury, za osiągnięcia w pracy artystycznej i twórczej oraz działalności społecznej”[3][4]. Został również uhonorowany w Alei Gwiazd w swym rodzinnym mieście Toruniu, gdzie na Rynku Staromiejskim odsłonił drugą z serii „katarzynek” – podpisów słynnych torunian.

19 kwietnia 2012 weszła do teatrów w Warszawie wyreżyserowana przez niego sztuka pt. Merlin Mongoł, będąca jego debiutem reżyserskim w sztuce teatralnej.

Pozostałe przedsięwzięcia | edytuj kod

Oprócz aktorstwa, próbował swych sił w śpiewaniu. W filmie Sara z 1998 wykonał cover piosenki Leonarda CohenaI’m Your Man[5]. W 2005 nagrał z zespołem Świetliki album pt. Las putas melancólicas.

Jesienią 2002 na antenie TVN prowadził talk-show Co ty wiesz o gotowaniu[6][7].

W listopadzie 2017 został sojusznikiem osób LGBT, biorąc udział w akcji „Ramię w ramię po równość” Kampanii Przeciw Homofobii[8].

Życie prywatne | edytuj kod

Dba o prywatność i rzadko udziela informacji o życiu osobistym. Jest żonaty z modelką i fotografką Lidią Popiel, którą poznał na planie filmu Kroll. Ma z nią córkę Aleksandrę. Z poprzedniego małżeństwa ma dwóch synów: Mikołaja i Michała.

Pasjonuje się jeździectwem i łowiectwem. Uznawany jest za dobrego myśliwego i świetnego strzelca[9].

Filmografia | edytuj kod

Aktor | edytuj kod

Scenarzysta filmowy | edytuj kod

Autograf Lindy z planu filmowego Crimen (1987)

Scenarzysta i reżyser teatralny | edytuj kod

Reżyser filmowy | edytuj kod

Gościnnie | edytuj kod

Polski dubbing | edytuj kod

Dyskografia | edytuj kod

Nagrody filmowe i nominacje | edytuj kod

Autograf Lindy w Piernikowej Alei Gwiazd w Toruniu
  • 1981: Nagroda Złote Lwy 8 FPFF za rolę w filmie Gorączka
  • 1987: Nagroda Złote Lwy 12 FPFF za rolę w filmie Magnat
  • 1987: Nagroda Złote Lwy 12 FPFF za rolę w filmie Przypadek
  • 1988: Nagroda Złote Lwy 13 FPFF za rolę w filmie Kobieta samotna
  • 1988: Nagroda Szefa Kinematografii za rolę w filmie Zabij mnie glino
  • 1991: Nagroda Złote Lwy 16 FPFF za rolę w filmie Kanalia
  • 1991: Nagroda Złote Lwy 16 FPFF za rolę w filmie In flagranti
  • 1991: Nagroda Złote Lwy 16 FPFF za rolę w filmie Kroll
  • 1991: Nagroda na Festiwal Młodości w Kijowie za film In flagranti
  • 1992: Nagroda Złote Lwy 17 FPFF w kategorii:pierwszoplanowa rola męska w filmie Psy
  • 1994: Nagroda Valenciennes w kategorii: najlepsza główna rola męska w filmie Psy
  • 1995: Nagroda Złote Lwy 20 FPFF w kategorii:pierwszoplanowa rola męska w filmie Tato
  • 2000: Nominacja: Orły w kategorii: najlepsza główna rola męska; za rok 1999 dla filmu Pan Tadeusz
  • 2001: Srebrny Bilet dla filmu Sezon na leszcza, nagroda Stowarzyszenia „Kina Polskie”
  • 2001: Nagroda Złote Lwy 26 FPFF dla filmu Sezon na leszcza w kategorii: najlepszy film komediowy
  • 2012: Złota Kaczka w kategorii: Najlepszy aktor filmów sensacyjnych
  • 2013: Festiwal Dwa Teatry: Nagroda aktorska za rolę męską w kategorii spektakli Teatru Telewizji – za rolę Jerzego w spektaklu Bezdech w reżyserii Andrzeja Barta[15]

Przypisy | edytuj kod

  1. B. Kosecka, Bogusław Linda, s. 337.
  2. Gloria Artis dla aktorów. tvp.info, 5 października 2009. [dostęp 2012-12-29].
  3. M.P. z 2014 r. poz. 757.
  4. Prezydent: To dobre lata dla polskiej kultury / Ordery i odznaczenia / Aktualności / Archiwum Bronisława Komorowskiego / Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, prezydent.pl [dostęp 2017-11-22] .
  5. Sara w bazie filmpolski.pl
  6. „Co ty wiesz o gotowaniu”.
  7. Pożegnanie z Lindą.
  8. „Jeśli ludzie się kochają, to ich prywatna sprawa. Nie nam wtykać w to nos”. Bogusław Linda Sojusznikiem LGBT. newsweek.pl, 2017-11-14. [dostęp 2017-11-14].
  9. Adam Jaworski „Myśliwy strzela i… serce go boli” [w:]Kronika Tygodnia – Zamość 20.10.2009, http://www.roztocze.net/newsroom.php/27402_My%C5%9Bliwy_strzela_i%E2%80%A6_serce_go_boli_.html
  10. Powidoki w bazie filmpolski.pl [dostęp: 2016-10-10]
  11. Płyta Las putas melancólicass – Świetliki. muzyka.onet.pl. [dostęp 2013-10-25].
  12. OLiS – sprzedaż w okresie 02.01.2006 – 08.01.2006. olis.onyx.pl. [dostęp 2013-10-25].
  13. LP3 – Statystyki dla wykonawcy Świetliki i Bogusław Linda. lp3.pl. [dostęp 2013-10-25].
  14. SLiP – Statystyki dla wykonawcy Świetliki feat. Linda. radioszczecin.pl. [dostęp 2013-10-25].
  15. Dwa Teatry: Tango Mrożka i Mewy Akunina najlepsze. Wprost, 2013-06-04. [dostęp 2013-08-03].

Bibliografia | edytuj kod

  • Kosecka B., Bogusław Linda, [w:] Słownik filmu pod. R. Syski, Kraków 2005, s. 337–338.
  • Wakar J., Wyblakły uśmiech Bogusława Lindy, „Kultura” (dodatek do „Dziennik. Europa-Polska-Świat”), nr z dn. 12.01.2007, s. 76–77.
  • Stanisław Zawiśliński, Powiedzmy Linda, Warszawa, Taurus, 1994.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Bogusław Linda" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy