Banat (kraina)


Banat (kraina) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Położenie Banatu

Banat (rum., serb. Banat, czes., słow. Banát, węg. Bánság lub Bánát) – kraina historyczna w południowo-wschodniej Europie, położona w południowej części Wielkiej Niziny Węgierskiej, między Dunajem, Cisą i jej dopływem Maruszą oraz Karpatami Południowymi[2]. Kraina ta leży obecnie na terenie 3 państw:

Zachodnią część Banatu zajmują urodzajne tereny rolnicze, a część wschodnią Góry Banackie ze złożami węgla brunatnego, rud żelaza oraz rud miedzi.

Spis treści

Historia | edytuj kod

W starożytności Banat wchodził w skład Dacji[potrzebny przypis]. Początkowo pod panowaniem węgierskim (od XII wieku prowincja[2]), w latach 1552–1718 był pod panowaniem tureckim. Od roku 1718 wchodził w skład Austrii (pod panowaniem Habsburgów), która popierała kolonizację niemiecką na tym terenie (tzw. Donauschwaben, Szwabi banaccy). W 1867 Banat znalazł się na terytorium utworzonych Austro-Węgier[3]. Banat był obszarem wielonarodowym, zasiedlonym głównie przez Rumunów, Serbów, Niemców i Węgrów. Formalnie wchodził w skład Węgier[1].

Po rozpadzie Austro-Węgier, 31 października 1918 w Timișoarze proklamowano powstanie Republiki Banackiej, na czele której stanął Otto Roth. Jednak już 15 listopada do republiki wkroczyły wojska serbskie. W 1919 Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców (przyszła Jugosławia) i Rumunia podzieliły Banat między siebie[potrzebny przypis].

4 czerwca 1920 w Trianon Banat podzielono ostatecznie między Rumunię, Królestwo SHS oraz Węgry, przy których pozostał tylko niewielki skrawek terytorium (okręg Szegedu). Po II wojnie światowej postanowienia te zostały utrzymane w mocy, jednak wysiedlono z Banatu większość Niemców[1]. W dawnej części jugosłowiańskiej (dziś w granicach Serbii) żyje spora mniejszość węgierska, podobnie jak w Banacie rumuńskim.

Miasta | edytuj kod

Timișoara Zrenjanin

Największe miasta w Banacie według danych rumuńskich[4] i serbskich[5]:

Zobacz też | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. a b W Banacie leży fragment miasta, większa część, włącznie z historycznym centrum, leży poza Banatem.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Jan Palmowski Słownik najnowszej historii świata 1900-2007, wydanie polskie 2008, tom I, s. 69
  2. a b Czesław Witkowski Słownik pojęć historycznych, wyd. 2008, s. 29
  3. Historia świata. Encyklopedia PWN t. 1, wyd. 2008, s. 284
  4. http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls
  5. [1]

Linki zewnętrzne | edytuj kod


Kontrola autorytatywna (region geograficzny):
Na podstawie artykułu: "Banat (kraina)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy