Aleksander I Karadziordziewić


Aleksander I Karadziordziewić w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Odtwórz plik multimedialny Fragment kroniki filmowej przedstawiającej zamach, 1934 (ang.)

Aleksander I Karadziordziewić, (serb. Александар I Карађорђевић), (ur. 16 grudnia 1888 w Cetynii, zm. 9 października 1934 w Marsylii) – król Jugosławii (1929–1934) z dynastii Karadziordziewiciów. Władca Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców (1921–1929). Syn Piotra I Karodziordziewicia. Prowadził politykę centralistyczną i autoryczną. Wskutek sporów religijnych i etnicznych w 1929 wprowadził dyktaturę i zmienił nazwę kraju na Jugosławia.

W czasie oficjalnej wizyty we Francji został zamordowany z inspiracji chorwackich ustaszów.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Był synem Piotra I Karadziordziewicia i Zorki, księżniczki czarnogórskiej. Dzieciństwo spędził razem z ojcem na wygnaniu w Genewie, następnie od 1899 przebywał w Sankt Petersburgu, gdzie służył w carskim korpusie kadetów. W latach 1914–1918 z nominacji ojca pełnił urząd regenta, a w latach 1912–1918 kierował armią serbską jako naczelny wódz.

W pierwszych latach swego panowania był królem Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców (1921–1929), a potem po przewrocie Jugosławii (1929–1934), gdzie prowadził rządy dyktatorskie i politykę profrancuską, zakazał istnienia partii politycznych. Aleksander I Karadziordziewić był zwolennikiem silnej władzy centralnej, a przeciwnikiem separatyzmu chorwackiego, chociaż starał się mieć dobre stosunki z Chorwacją. Król usiłował też zawrzeć porozumienie z Bułgarią. Został zamordowany w czasie wizyty we Francji przez Włada Czernozemskiego, w zamachu dokonanym przez Wewnętrzną Macedońską Organizacją Rewolucyjną (VMRO) i ustaszy (operacja „Miecz teutoński”[1]). Pochowany w cerkwi św. Jerzego w Topoli.

W momencie śmierci Aleksandra I jego syn, Piotr II Karadziordziewić, był nieletni, dlatego rządy w jego imieniu do marca 1941 sprawował jako regent książę Paweł Karadziordziewić.

Odznaczenia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Zabił króla i ministra – rozszarpał go tłum. wp.pl, 15 września 2011.
  2. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705–2008, MartaM. Męclewska (oprac.), Warszawa: Arx Regia Ośrodek Wydawniczy Zamku Królewskiego, 2008, s. 296, ISBN 978-83-7022-178-2, OCLC 751245817 .
  3. Humberto Nuno de Oliveira. Subsídio para a história das relações bilaterais entre Portugal e a Sérvia. „Lusíada. História”. v. 2, n. 7 (2010). s. 449. ISSN 0873-1330 (port.). 
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Aleksander I Karadziordziewić" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy