121 Kompania Czołgów Lekkich


121 Kompania Czołgów Lekkich w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

121 Samodzielna Kompania Czołgów Lekkichpododdział broni pancernych Wojska Polskiego II Rrzeczypospolitej.

Kompania nie występowała w organizacji pokojowej wojska. Zgodnie z planem mobilizacyjnym "W" została zmobilizowana 13 sierpnia 1939 roku przez 2 Batalion Pancerny z Żurawicy z przeznaczeniem dla 10 Brygady Kawalerii. 15 sierpnia 1939 roku osiągnęła rejon koncentracji brygady[1].

Spis treści

Działania bojowe | edytuj kod

Kompania walczyła w składzie 10 Brygady Kawalerii

1 września 1939 roku kompania została skierowana do odwodu brygady i zajęła rejon w okolicach Krzeczowa[1]. 3 września w godzinach popołudniowych wykonała dwa kontrataki na obchodzącą lewe skrzydło obrony piechotę 2 DPanc. Nocą przegrupowała się do Tremczyna, gdzie tym razem weszła w skład odwodu armii[1].

O świcie 4 września przegrupowała się do rejonu wyjściowego w okolicy Kasiny Wielkiej. Rano wzięła udział w natarciu 24 pułku ułanów w kierunku Mszany Dolnej wykonując wraz z piechotą manewr oskrzydlający. Tym samym zmusiła Niemców do wprowadzenia do walki drugich rzutów. W walkach stracono dwa Vickersy. Wieczorem pododdziały czołgów wycofały się do rejonu wyjściowego, a stamtąd do odwodu brygady w rejonie Dobczyc[2]. 5 września kompania dwukrotnie wykonywała kontrataki — raz pod Wiśniową wraz ze szwadronem 24 puł odtwarzając przedni skraj obrony i po raz drugi w godzinach popołudniowych — w celu zabezpieczenia skrzydła[2].

Znaki taktyczne malowane na czołgach lekkich i rozpoznawczych[a]

6 września kompania śmiałym atakiem umożliwiła wyjście z okrążenia 24 puł i wycofanie na kolejną rubież obrony. W czasie tych walk kompania straciła jeden czołg. Po południu kompania wraz z dowództwem brygady wycofała się do Dołuszyc[2]. 7 września rano kompania ubezpieczała przeprawę przez Dunajec w Biskupicach. Pluton czołgów wraz z plutonem motocyklistów 10 psk przeprowadził rozpoznanie na kierunku Wojnicz Tarnów, wchodząc w kontakt ogniowy z patrolami rozpoznawczymi 2 DPanc. W godzinach wieczornych brygada wycofała się przez Mielec i Kolbuszową do lasów w rejonie Głogowa Małopolskiego. W trakcie przegrupowania, z powodu braku paliwa, w lasach koło Przyłęka kompania została unieruchomiona. Straciła ona kontakt z siłami głównymi brygady i już do niej nie dołączyła[2].

Załogi trzech czołgów kompanii dotarły do Kolbuszowej, gdzie wieczorem 8 września ppłk Górecki (dowódca broni pancernej Armii Kraków) skierował je w kierunku Sanu. 10 września w Zarzeczu oddał je do dyspozycji dowódcy Grupy Operacyjnej „Boruta”[3]. Trzy dalsze unieruchomione pod Mielcem czołgi znalazły się nieco później do Kolbuszowej i wzięły udział w jej obronie. 9 września zostały one zniszczone przez oddział wydzielony niemieckiej 2 DPanc w trakcie walk osłonowych na podejściach do Dzikowca[3].

Dowódca GO „Boruta,” na prośbę dowódcy 6 Dywizji Piechoty „swoje” czołgi skierował do Ulanowa celem podniesienia morale żołnierzy dywizji. 12 września czołgi wraz z 6 DP przeszły na prawy brzeg Tanwi i zatrzymały się na postój we wsi Sól koło Biłgoraja[3].

13 września przydzielono je do 21 Dywizji Piechoty Górskiej, mającej otworzyć wojskom drogę na wschód. Kompania, jako straż tylna, ubezpieczała odwrót dywizji. Postój nocny 14/15 września zorganizowano w okolicach Cewkowa, gdzie uzupełniono paliwo uzyskane ze zniszczonych samochodów pancernych oraz ze zdobytej niemieckiej kolumny zaopatrzeniowej. 15 września zorganizowano sieć zasadzek przeciwpancernych w głębi obrony 21 DPG, a w dniu następnym wraz ze zbiorczym batalionem 3 psp czołgi osłaniały sztab dywizji. W okolicach wsi Koziejówka koło Ułazowa sztab dywizji wpadł w zasadzkę zorganizowaną przez pododdział niemieckiej 28 DP. W walkach jeden czołg został zniszczony, a dwa pozostałe wraz z 300 jeńcami dostały się w ręce Niemców podczas kapitulacji zarządzonej po śmierci gen. Józefa Kustronia[3].

Obsada personalna | edytuj kod

czołg – Vickers E Motocykl Sokół 1000
  • dowódca kompanii – por. Stanisław Rączkowski[4]
  • oficer techniczny – kpt. Jan Pisch
  • dowódca plutonu – sierż. pchor. Michał Łukaszewicz[4]

Stan osobowy: 4 oficerów i 110 szeregowych.

Skład i etat kompanii | edytuj kod

  • dowództwo:
1 oficer, 11 podoficerów, 13 szeregowych, 12 pistoletów, 1 rkm, 13 karabinków, 1 samochód terenowym, 1 czołg Vickers E, 3 motocykle z koszem, 2 motocykle, 1 samochód terenowy z radiostacją, 1 sanitarka, 1 furgonetka,
  • trzy plutony czołgów w każdym po:
1 oficer, 7 podoficerów, 12 szeregowych, 17 pistoletów, 3 karabinki, 5 czołgów Vickers E, 1 motocykl z koszem, 1 samochód półgąsienicowy, 1 przyczepa paliwowa,
  • pluton techniczno-gospodarczy
9 podoficerów, 20 szeregowych, 10 pistoletów, 19 karabinków, 1 motocykl z koszem, 1 cysterna, 5 samochodów ciężarowych, 1 kuchnia-polowa, 1 przyczepa paliwowa,

Razem w kompanii:

  • 16 czołgów lekkich Vickers,
  • 1 samochód terenowy,
  • 5 samochodów ciężarowych,
  • 1 cysterna,
  • 1 furgonetka,
  • 1 samochód terenowy z radiostacją,
  • 1 sanitarka,
  • 3 samochody półgąsienicowe,
  • 7 motocykli z koszem,
  • 2 motocykle,

Uwagi | edytuj kod

  1. 1 - czołg dowódcy kompanii; 2 - czołg dowódcy 1 plutonu; 3 - czołg dowódcy 2 plutonu; 4 - czołg dowódcy 3 plutonu; 5 - czołgi z 1 plutonu; 6 - czołgi z 2 plutonu; 7 - czołgi z 3 plutonu

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Nawrocki 1992 ↓, s. 26.
  2. a b c d Nawrocki 1992 ↓, s. 27.
  3. a b c d Nawrocki 1992 ↓, s. 28.
  4. a b Szubański 2011 ↓, s. 292.

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "121 Kompania Czołgów Lekkich" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy