Ólafur Ragnar Grímsson


Ólafur Ragnar Grímsson w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ólafur Ragnar Grímsson (wym. [ˈoːulavʏr ˈraknar ˈkrimsɔn] i; ur. 14 maja 1943 w Ísafjörður, Islandia) – islandzki polityk, politolog i nauczyciel akademicki, parlamentarzysta, od 1988 do 1991 minister finansów, prezydent Islandii przez pięć kadencji w okresie 1996–2016.

Życiorys | edytuj kod

Absolwent ekonomii i nauk politycznych na University of Manchester, w 1970 na tej samej uczelni doktoryzował się z nauk politycznych. Pracował jako nauczyciel akademicki na Uniwersytecie Islandzkim, na którym wykładał nauki polityczne. Był współtwórcą tego kierunku na tej uczelni i organizatorem katedry nauk politycznych. Od 1973 zajmował stanowisko profesora. W pracy naukowej zajął się zagadnieniami z zakresu systemu politycznego Islandii oraz małych europejskich demokracji.

Działalność polityczną rozpoczął w 1966 w młodzieżówce Partii Postępu, w latach 1971–1973 był członkiem komitetu wykonawczego tej partii. W wyborach w 1974 kandydował do parlamentu z ramienia Unii Lewicowo-Liberalnej, pełnił okresowo funkcję zastępcy poselskiego. W latach 1978–1983 i 1991–1996 był posłem do Althingu z ramienia Związku Ludowego. W latach 1987–1995 pełnił funkcję przewodniczącego tej partii. Od 1983 do 1985 był wydawcą gazety „Þjóðviljinn”. W latach 1988–1991 sprawował urząd ministra finansów w koalicyjnym rządzie Steingrímura Hermannssona.

W 1996 został wybrany na prezydenta Islandii, zdobywając 41,4% głosów[1]. Został ponownie wybrany w 2004, poparło go wówczas 85,6% głosujących[2]. W 2000 i 2008 nie miał kontrkandydata, zachowując w tych wypadkach urząd na kolejne kadencje.

Jako pierwszy prezydent w historii Islandii skorzystał z uprawnienia, które przyznawał mu art. 26 islandzkiej konstytucji, wetując w czerwcu 2004 przyjętą przez Althing ustawę medialną. Zgodnie z konstytucją w takiej sytuacji o losie ustawy powinno zdecydować referendum, do którego jednak nie doszło, gdyż rząd wycofał ustawę. Wybory prezydenckie w 2012 po raz piąty okazały się jego sukcesem, uzyskał w nich 52,8% głosów[3][4], W swoim noworocznym orędziu z 1 stycznia 2016 zapowiedział, że nie będzie ubiegał się o kolejną kadencję w wyborach prezydenckich zaplanowanych na czerwiec tego samego roku[5]. W kwietniu zdecydował się jednak na ponowny start, jednak w kolejnym miesiącu ostatecznie zrezygnował z kandydowania[6]. Zakończył urzędowanie 1 sierpnia 2016 po dwudziestu latach pełnienia funkcji.

Odznaczony różnymi orderami najwyższych klas, m.in. duńskim Orderem Słonia[7]. Z urzędu jako prezydent został wielki mistrzem Orderu Sokoła Islandzkiego.

Dwukrotnie żonaty. Jego pierwsza żona Guðrún Katrín Þorbergsdóttir, z którą ma córki bliźniaczki, zmarła w 1998. W 2003 poślubił pochodzącą z Izraela Dorrit Moussaieff.

Przypisy | edytuj kod

  1. Dataset: Iceland: Presidential Election 1996 (ang.). nsd.uib.no. [dostęp 2017-08-24].
  2. Dataset: Iceland: Presidential Election 2004 (ang.). nsd.uib.no. [dostęp 2017-08-24].
  3. Ólaf­ur hlaut 52,78% at­kvæða (isl.). mbl.is, 1 lipca 2012. [dostęp 2017-08-24].
  4. Olafur Ragnar Grimsson został po raz piąty prezydentem Islandii. bankier.pl, 1 lipca 2012. [dostęp 2017-08-24].
  5. Iceland's long-serving president quits (ang.). yahoo.com, 1 stycznia 2016. [dostęp 2017-08-24].
  6. Ólaf­ur Ragn­ar hætt­ur við fram­boð (isl.). mbl.is, 9 maja 2016. [dostęp 2017-08-24].
  7. Ordensdetaljer (duń.). borger.dk. [dostęp 2017-08-24].

Bibliografia | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Ólafur Ragnar Grímsson" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy